Ταυτότητες και Πολυπολιτισμικότητα

Αγαπητοί φίλοι,

Αναλαμβάνοντας την ευθύνη μιας παρουσίασης με το θέμα της σημερινής ημερίδας πρέπει να ομολογήσω ότι είχα δύο κυρίως προβλήματα να αντιμετωπίσω. Το πρώτο ήταν το ακροατήριο, ένα ακροατήριο άγνωστο σε μένα, άρα και αδήλων απαιτήσεων από τον ομιλητή. Και το δεύτερο ήταν το θέμα αυτό καθαυτό, εφόσον οι διαστάσεις και οι πτυχές του είναι περίπου άπειρες. Για την ακρίβεια είναι το μείζον θέμα της σύγχρονης εποχής. Καθώς λοιπόν δεν είμαι και αυτός που θα λέγαμε ο καθ’ ύλην αρμόδιος, ένας πολιτικός επιστήμονας λ.χ., παρακαλώ για την επιείκειά σας και ελπίζω ότι ο διάλογος που θα ακολουθήσει θα θεραπεύσει τις τυχόν αναπηρίες της εισήγησης. Οι απόψεις που ακολουθούν είναι βεβαίως προσωπικές μου αλλά ταυτόχρονα τις συμμερίζεται ο πυρήνας του εντύπου μας, του «Αντιφωνητή».

Αναρωτιέμαι, τι σημαίνει η λέξη ταυτότητα για τον άνθρωπο; Είναι, θα λέγαμε, ο τρόπος με τον οποίον υπάρχει και πορεύεται στη σύντομη ζωή του. Είναι επίσης κι ο τρόπος με τον οποίον αντιλαμβάνεται ο ίδιος την ύπαρξή του μέσα στον χώρο και στον χρόνο που του δόθηκε. Είναι όμως και ο τρόπος με τον οποίο ταυτίζεται κανείς με τους άλλους ανθρώπους και με το περιβάλλον του. Είμαστε λοιπόν νέοι ή μεσήλικες, Έλληνες ή Κινέζοι, άνδρες ή γυναίκες, ορθόδοξοι ή προτεστάντες. Κι επίσης είμαστε αριστεροί ή δεξιοί, πατριώτες ή κοσμοπολίτες, πιστοί ή άθεοι, παοκτζήδες ή αρειανοί κτλ κτλ. Στα μεγάλα ή στα μικρά ζητήματα του βίου έχει καθένας μια τοποθέτηση και μιαν αντίληψη, που την κληρονόμησε ή την διαμόρφωσε και η οποία τον χαρακτηρίζει, συγκεφαλαιώνοντας το ανθρώπινο πρόσωπό του.

Όλα τούτα ήταν λίγο πολύ δεδομένα μέχρι την εποχή της αποδόμησης. Μέχρι δηλαδή τις μέρες μας, στις οποίες μια σχολή που πρεσβεύει τον απόλυτο σχετικισμό και την αδυναμία οποιασδήποτε βεβαιότητας και αξιολογίας έχει κυριαρχήσει σε κάθε έκφανση του δημοσίου λόγου. Η αποδόμηση είναι βέβαια μία έννοια που εισήχθη από τον Ντεριντά ήδη στη δεκαετία του ’60 και είχε τις ρίζες της στον Χάιντεγκερ. Μπορούμε να πούμε ότι είναι η λογική κατάληξη της δυτικής φιλοσοφίας του μηδενισμού, μάλιστα η Τέχνη είχε προηγηθεί με κινήματα όπως το Νταντά. Το τι ακριβώς πρεσβεύει δεν μας το είπε ούτε ο ίδιος ο Γάλλος εισηγητής της, αντιλαμβανόμενος την δυσκολία να ορίσεις κάτι το οποίο εξ αρχής αμφισβητεί κάθε ορισμό. Ο ισχυρισμός ότι το νόημα των λέξεων είναι εντελώς αυθαίρετο και ότι, στο βάθος, η πραγματικότητα είναι κάτι το οποίο κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει προφανώς αποτελεί μιαν επίθεση στη γλώσσα και στη σκέψη, στην ίδια την ιδέα της αλήθειας και, φυσικά, σε κάθε αξία και παράδοση.

Πώς όμως ένα ρεύμα φιλοσοφικό έφτασε να καλύψει όχι μόνο τις περιοχές της Ιστορίας, της Πολιτικής επιστήμης, της Κοινωνιολογίας, της Νομικής, της Αρχιτεκτονικής, αλλά τελικά κι αυτής της ίδιας της καθημερινότητας; 

η συνέχεια: http://antifonitis.gr/online/