η κοιτίδα των ευρωπαίων

Οι Έλληνες δίδαξαν την γεωργία στους νεολιθικούς Σκανδιναυούς

Οι Έλληνες δίδαξαν την γεωργία στους νεολιθικούς Σκανδιναυούς; : Η γεωργία εξαπλώθηκε στην Ευρώπη πριν από χιλιάδες χρόνια από το Νότο έως τον μακρινό Βορρά, με διαδοχικά μεταναστευτικά βήματα, σύμφωνα με μία Η γεωργία εξαπλώθηκε στην Ευρώπη πριν από χιλιάδες χρόνια από το Νότο έως τον μακρινό Βορρά, με διαδοχικά μεταναστευτικά βήματα, σύμφωνα με μία νέα σουηδο-δανική επιστημονική έρευνα. Η μελέτη ανέλυσε το DNA τεσσάρων σκανδιναβών αγροτών της νεολιθικής εποχής και διαπίστωσε ότι είχαν πολύ περισσότερα κοινά γονίδια με τους σημερινούς νοτιοευρωπαίους, όπως οι Έλληνες, οιΚύπριοι και οι κάτοικοι της Σαρδηνίας, παρά με οποιοδήποτε άλλο ευρωπαϊκό λαό. Οι ερευνητές των πανεπιστημίων της Ουψάλα, της Στοκχόλμης και της Κοπεγχάγης, με ...
επικεφαλής τουςΠόντους Σκόγκλουντ και Ματίας Γιάκομπσον, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο αμερικανικό περιοδικό «Science», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο και το «Nature», ανέλυσαν, με νέες εξελιγμένες τεχνικές, το γενετικό υλικό που πήραν από σκελετούς ενός αγρότη και τριών κυνηγών - συλλεκτών, οι οποίοι βρέθηκαν στη Σουηδία και χρονολογούνται πριν από περίπου 5.000 χρόνια. Οι δύο διαφορετικοί πολιτισμοί, ο γεωργικός και ο κυνηγετικός - συλλεκτικός, συνυπήρχαν επί περίπου 1.000 χρόνια σε απόσταση περίπου 400 χλμ., ο πρώτος στη σουηδική ενδοχώρα και ο δεύτερος στη νησί Γκότλαντ νότια της Στοκχόλμης. Συγκρίνοντας το DNA αυτών των ανθρώπων της Λίθινης εποχής με το DNA σύγχρονων πληθυσμών της Ευρώπης, οι ερευνητές βρήκαν ότι, από γενετική άποψη, οι μεν κυνηγοί - συλλέκτες, που ήσαν οι λιγότερο εξελιγμένοι, είχαν μεγαλύτερη συγγένεια με τους βόρειους λαούς, ιδίως τους σημερινούς Φινλανδούς, ο δε αγρότης είχε πολύ στενή γενετική συγγένεια με τους σημερινούς μεσογειακούς κατοίκους, ιδίως τους Κύπριους και τους Έλληνες. Η ανακάλυψη, κατά τους σκανδιναβούς επιστήμονες, δείχνει ότι οι αρχαίοι γεωργοί μετέφεραν τις καλλιεργητικές γνώσεις και τεχνικές τους από το Νότο στην υπόλοιπη Ευρώπη, μέχρι τον παγωμένο Βορρά, όπου τελικά αναμίχθηκαν γενετικά με τους ντόπιους, ενώ παράλληλα τους δίδαξαν να παράγουν την τροφή τους από τη γη πλέον και όχι από το κυνήγι και τη συλλογή καρπών και φρούτων. Όπως δήλωσε ο Σκόγκλουντ, τα γενετικά ευρήματα αποκαλύπτουν ότι η γεωργία εξαπλώθηκε σε όλη την Ευρώπη από ανθρώπους που ζούσαν στην Μεσόγειο και αυτό έγινε με μεταναστευτικά κύματα και όχι απλώς μέσα από την πολιτισμική μετάδοση των γεωργικών γνώσεων από στόμα σε στόμα. «Αν η γεωργία είχε εξαπλωθεί μόνο ως πολιτισμική διαδικασία, δεν θα βρίσκαμε ένα αγρότη στο Βορρά να έχει τέτοια γενετική συγγένεια με τους Νότιους πληθυσμούς», δήλωσε ο σουηδός ερευνητής. Η σκανδιναβική έρευνα φωτίζει μία χρόνια διαμάχη των επιστημόνων σχετικά με το πώς εξαπλώθηκε η γεωργία και έφθασε στην Ευρώπη από τη Μέση Ανατολή, όπου εμφανίστηκε πριν από περίπου 11.000 χρόνια. Γύρω στο 3.000 π.Χ. η γεωργία είχε πια εξαπλωθεί στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Η βασική διαμάχη είναι με ποιο τρόπο έγινε η μετάβαση από το στιλ ζωής του κυνηγού-συλλέκτη σε εκείνο του αγρότη και αν η γεωργία εξαπλώθηκε μέσα από μετανάστες γεωργούς ή αν απλώς οι ιδέες και η γεωργική τεχνογνωσία τους «μετανάστευσαν» σιγά-σιγά από πολιτισμό σε πολιτισμό. Η νέα μελέτη ρίχνει το βάρος της υπέρ της πρώτης άποψης, επιβεβαιώνοντας προηγούμενες αναλύσεις DNA, οι οποίες είχαν βρει ανάλογες ενδείξεις περί μετανάστευσης των ίδιων των ανθρώπων από τη Μεσόγειο, οι οποίοι μετέφεραν μαζί τους τις καλλιεργητικές γνώσεις τους. Νωρίτερα φέτος, οι επιστήμονες δημοσίευσαν το σχεδόν πλήρες γονιδίωμα του «Ότζι», της νεολιθικής μούμιας που βρέθηκε στις Άλπεις το 1991. Και σ’ αυτή την περίπτωση, η γενετική ανάλυση παραπέμπει σε πολύ πιθανή Μεσογειακή καταγωγή.

Αριστοτέλης, Ισλάμ και Ευρώπη

Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΗ

Η Ακαδημία Αθηνών και ο πρόεδρός της, ο ιστορικός Κωνσταντίνος Σβολόπουλος, επιδεικνύουν προσφάτως μια αξιοπρόσεκτη και μάλλον ασυνήθιστη εξωστρέφεια: διοργανώνουν τακτικά σημαντικές ημερίδες με επίκαιρα θέματα.

Παρακολουθήσαμε την τελευταία, με θέμα «Οι πολιτιστικές ρίζες της Ευρώπης», στο εντυπωσιακό μαρμάρινο μέγαρο της Πανεπιστημίου, έργο του Χάνσεν, που θεωρείται ένα από τα ωραιότερα δείγματα του νεοκλασικισμού παγκοσμίως.

Τα ερωτήματα για το πολιτιστικό στάτους της Ευρώπης δεν είναι σημερινά: ποιες είναι οι πνευματικές ρίζες, η ταυτότητα της Ευρώπης; Και ποια είναι η θέση του μεσαιωνικού Ελληνισμού; Τα ερωτήματα δεν είναι σχολαστικά. Αφορούν το σήμερα, καθώς οι μετακινήσεις πληθυσμών θέτουν ζητήματα πολιτιστικών ταυτοτήτων.

Είναι χαρακτηριστικός ο σάλος που ξέσπασε πριν από δύο χρόνια στη Γαλλία από το μπεστ σέλερ του ιστορικού Σιλβέν Γκουγκενέμ «Ο Αριστοτέλης στο Mont Saint Michel» (εκδ. Ολκός 2009). Ο Γκουγκενέμ άσκησε σκληρή κριτική στις πρόσφατες απόψεις ακαδημαϊκών κύκλων στην Ευρώπη -κυρίως από το χώρο της μεταμοντέρνας αναθεωρητικής ιστοριογραφίας- οι οποίοι αμφισβήτησαν την επίδραση της κλασικής Ελλάδας στο δυτικό πολιτισμό, υποστηρίζοντας πως οι Δυτικοί γνώρισαν τον Αριστοτέλη από τις αραβικές μεταφράσεις. Και κατηγόρησαν τον Γκουγκενέμ ότι επιχειρεί να υποτιμήσει την προσφορά των Αράβων στο δυτικό πολιτισμό!

Ο Γάλλος καθηγητής, μέσα σε ένα κλίμα ισλαμοφοβίας, έχασε....

 την πανεπιστημιακή του έδρα στη Λιλ και επίσης δεν βρήκε εκδοτικό οίκο για το νέο του βιβλίο, καθώς κυριαρχεί σήμερα ένας γενικευμένος φόβος στη Γαλλία για την αντίδραση του ισλαμικού κόσμου. Ετσι, το ζήτημα των σχέσεων Ελληνισμού και δυτικής Ευρώπης παίρνει εκ νέου πολεμικά χαρακτηριστικά. Η Ακαδημία Αθηνών, διά του συνεργάτη της, του ιστορικού της Φιλοσοφίας Λίνου Μπενάκη, παρουσίασε με εντυπωσιακή συστηματικότητα αυτό το θέμα. Στάθηκε στη θέση του Γκουγκενέμ για το ρόλο του μοναχού J. Venetus (12ος αι.) στις μεταφράσεις του Αριστοτέλη από ελληνικές πηγές. Τόνισε πως οι αραβικές μεταφράσεις του αριστοτελικού έργου στα λατινικά είναι συνήθως επιμεταφράσεις από τα συριακά, ιδεολογικά επιβαρημένες από τον Αβικέννα. Προσκόμισε μάλιστα και αριθμητικά στοιχεία: σήμερα σώζονται στη Δύση 7.820 αριστοτελικά έργα μεταφρασμένα από τα ελληνικά στα λατινικά και μόλις 1.944 από τα αραβικά.

Γιατί συζητάμε ακόμη για τον Αριστοτέλη στη Δύση; Διότι το έργο του θεμελίωσε τη μεσαιωνική φιλοσοφία και θεολογία στην Ευρώπη και καθόρισε έτσι τις πολιτισμικές της ρίζες, στη βάση ενός εξελληνισμένου χριστιανισμού και τη σύνδεση του Βυζαντίου με τη Δύση. Οι χριστιανοί στη Δύση ήταν οι κληρονόμοι της αρχαίας παιδείας, ενώ οι Ελληνες πατέρες (Μ. Βασίλειος, Χρυσόστομος, Γρηγόριος, Δαμασκηνός κ.λπ.) ποτέ δεν έχασαν από τα μάτια τους την ελληνική μεταφυσική, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη.

Ο Γκουγκενέμ υπενθυμίζει πως οι Αραβες οφείλουν τα πάντα στους Βυζαντινούς και πως ουδέποτε συσχετίστηκε πολιτισμικά ο ελληνικός με τον αραβικό πολιτισμό, ενώ τόνισε και τη διαφορά μεταξύ Ισλάμ και χριστιανισμού: το πρωτείο της πίστης στον Αλλάχ και το πρωτείο του Λόγου. Ο πόλεμος λοιπόν που γίνεται σήμερα είναι ένας παράπλευρος πολιτισμικός πόλεμος με πολιτικές προεκτάσεις, που σχετίζεται με το ζήτημα των ταυτοτήτων: τι θέση έχει το Ισλάμ στην Ευρώπη; Τι θα κάνουμε με τη μαντίλα; Ποιος θα αποφασίζει για τα χαρακτηριστικά του σύγχρονου εθνικού κράτους, το οποίο βασίζεται στο ρωμαϊκό δίκαιο και τον εξελληνισμένο χριστιανισμό;

Εκτός του Λίνου Μπενάκη μίλησαν ο Ιωάννης Ζηζιούλας, ο πιο σημαντικός εν ζωή Ελληνας θεολόγος, με θέμα «Ευρώπη και θρησκεία», ο καθηγητής Λάμπρος Κουλουμπαρίτσης «για τη συνεισφορά της ελληνικής φιλοσοφίας στην αντιπαράθεση απλότητας - πολυπλοκότητας», ο φιλόσοφος Ε. Μουτσόπουλος για τις φιλοσοφικές ρίζες της Ευρώπης, ο ακαδημαϊκός Ε. Ρούκουνας «για τις νέες πολιτισμικές ρίζες της Ευρώπης», η Τερέζα Πεντζοπούλου - Βαλαλά για την αισθητική θέαση του κόσμου στους Ελληνες και ο Μαριάνος Καράσης για την επίδραση του ελληνικού δικαίου στην Ευρώπη.

Ήταν ασφαλώς μια πολύ σημαντική βραδιά, μέσα στο εντυπωσιακό κτήριο του Χάνσεν, τις μαρμάρινες κουκουβάγιες του οποίου άρπαξαν κάποιοι στα επεισόδια, που έγιναν κατά τις αντιμνημονιακές διαδηλώσεις. Το αν μαζί με τις κεφαλές των πτηνών χάθηκε και η σοφία τους, κανείς δεν μπορεί με βεβαιότητα να το πει. Πάντως είναι ευχάριστο που οι ακαδημαϊκοί μας δείχνουν πνευματικά εύρωστοι σε εποχές γενικευμένης φτώχειας.

βλ.: http://the-poverty-of-multiculturalism.blogspot.com/2010/12/blog-post.html#more

Το ελληνικό ηφαίστειο (κείμενο που πρέπει να διαβαστεί)

του Κώστα Δουζίνα (Αντιπρύτανη του Birkbeck College, Πανεπιστήμιο Λονδίνου, Διευθυντή του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Σπουδών)
αναδημοσίευση από το blog http://omadeon.wordpress.com/
οι επισημάνσεις στο κείμενο είναι δικές μου.

Το καλοκαίρι του 1918, ο ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης συνάντησε τον μεγάλο Άγγλο συγγραφέα Ε. Μ. Φόρστερ στην Αλεξάνδρεια και έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη φιλία. “Εσείς οι Άγγλοι δεν μπορείτε να καταλάβετε τους Έλληνες”, του λέει ο Καβάφης. “Εμείς χρεοκοπήσαμε εδώ και καιρό. Να προσεύχεστε εσείς οι Άγγλοι, με την τάση σας για περιπέτειες, να μην χάσετε το κεφάλαιό σας γιατί τότε θα γίνετε σαν κι εμάς, ανήσυχοι, ανήμποροι και ψεύτες”. Σχολιάζοντας αυτό το μυστηριώδες κείμενο, ο Giorgio Agamben γράφει το 1993 “το μόνο σίγουρο είναι ότι από τότε όλοι οι λαοί της Ευρώπης και πιθανόν όλου του κόσμου έχουν πτωχεύσει”. Εμείς οι Έλληνες και πιθανόν όλοι οι Ευρωπαίοι έχουμε χρεοκοπήσει: πολιτικά, πολιτισμικά και ψυχικά. Πολιτικά πρώτα.

H Ελλάδα προσφέρει σήμερα την καλύτερη εικόνα του ευρωπαϊκού μέλλοντος. Ότι η Ελλάδα επιλέχθηκε ως πειραματόζωο για το νέο τρόπο οικονομικής διακυβέρνησης, θεωρείται γενικά γνωστό. Αυτό που έχει αναλυθεί λιγότερο, είναι το είδος πολιτικής που εισάγεται χωρίς καμία συζήτηση. Οι εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση, οι δημοσκοπήσεις και οι κομματικές αντιδικίες δίνουν την εντύπωση ότι η πολιτική ζωή συνεχίζεται όπως πάντα. Τα μέτρα όμως που παίρνονται εισάγουν την πλέον επιθετική παραλλαγή της βιοπολιτικής (που ορίζεται ως άσκηση εξουσίας στο ατομικό και κοινωνικό σώμα, εξουσίας που στοχοποιεί τη ζωή) στην Ευρώπη. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η πρόσφατη ηφαιστειακή έκρηξη στην Ισλανδία, μια χώρα που έχει υποφέρει τα πάνδεινα από την παράλογη απληστία και ανηθικότητα των τραπεζιτών, είναι η πιο αρμόζουσα αλληγορία για την εξελισσόμενη ελληνική τραγωδία. Αλλά η κρίση έχει συζητηθεί κυρίως με....υλικούς και οικονομικούς όρους και δευτερευόντως μόνο σε σχέση με τον πολιτικό χαρακτήρα και τις επιπτώσεις της. Η κυβέρνηση, τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης και οι αυτάρεσκοι «ειδικοί» παρουσιάζουν τα γεγονότα και το μνημόνιο σαν θεϊκή πράξη, μια φυσική καταστροφή που δεν μπορούσε να προβλεφθεί ή να αποφευχθεί. Αν η Ελλάδα είναι σαν τον Τιτανικό, οι «αγορές» είναι το ανελέητο παγόβουνο και οι απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ μια ξαφνική ηφαιστειακή έκρηξη. Θα μπορούσαμε να ονομάσουμε αυτή την «ηθοποίηση» (naturalization) της οικονομίας, «φετιχισμό των καταστροφών», κάτι σαν τον φετιχισμό του εμπορεύματος κατά Μαρξ. Πολιτικές αποφάσεις που παίρνονται στις Βρυξέλλες και τη Νέα Υόρκη και εφαρμόζονται πιστά στην Αθήνα, στρατηγικές επιλογές των χρηματιστών, πρωτόγνωρες επιβολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ παρουσιάζονται ως αναπόφευκτες, αναπόδραστες, σχεδόν μη ανθρώπινες παρεμβάσεις. Η μόνη απάντηση των πολιτικών και οικονομικών ελίτ μπροστά σε τέτοια «ανωτέρα βία» είναι να εφαρμόσουν διαδικασίες πολιτικής άμυνας έτσι ώστε να περιορίσουν τις απώλειες και τις ζημιές.

Αν η οικονομική κρίση είναι μια φυσική καταστροφή, τότε η πολιτική δεν πρέπει να ανακατεύεται στην αντιμετώπιση της, με τον ίδιο τρόπο που δεν πρέπει να αναμειγνύεται στην ανθρωπιστική βοήθεια σε περιπτώσεις σεισμού. Ένας υπουργός μας είπε ότι «χρειαζόμαστε στρατιωτική πειθαρχία» στην αποδοχή των μέτρων. Τα τηλεοπτικά νέα, με επικεφαλής έναν από τους γνωστότερους τηλεοπτικούς σταθμούς, επαναλαμβάνουν ανιαρά: «Η οικονομία φταίει, βρε βλάκα»! Σχεδιαγράμματα με την άνοδο των «σπρέντς» κυριαρχούσαν στις οθόνες με τον ίδιο τρόπο που θα παρουσιαζόταν η εξάπλωση της ηφαιστειακής στάχτης η την αύξηση της θερμοκρασίας σε περίοδο ξηρασίας. «Ποια είναι η εναλλακτική πρόταση;» ρωτούν ρητορικά οι παντογνώστες δημοσιογράφοι και οι υπόλογοι πολιτικοί, θέτοντας έτσι τέλος στην πολιτική συζήτηση και παρέμβαση για να επιστρέψoυν στην «επιστημονική» ανατομή της φυσικής οικονομικής καταστροφής. Ας δούμε όμως την πολιτική πλευρά της κρίσης.

Μια μικρή παρένθεση πολιτικής φιλοσοφίας

Η πολιτική λειτουργεί πάνω σε δύο άξονες και μορφές εξουσίας: από τη μία πλευρά η autoritas, η νομιμοποιημένη εξουσία, εκφράζει το “κοινό συμφέρον” ή τη βούληση του λαού να συμβιώνει· από την άλλη πλευρά η potestas είναι η δύναμη που διατηρεί τη συνοχή της κοινωνίας μέσω της κυριαρχίας των λίγων πάνω στους πολλούς. Η λειτουργία της πολιτικής εκφράζει, συμπυκνώνει και διαμεσολαβεί πρόσκαιρα στην κοινωνική και οικονομική σύγκρουση και οικοδομεί νομιμοποιημένη εξουσία πάνω σ’ ένα μόνιμο υπόβαθρο αναπόδραστου ανταγωνισμού. Αυτή η βασική πολιτική πραγματικότητα συσκοτίστηκε από τη νεοφιλελεύθερη σύγκλιση των δεξιών και των σοσιαλδημοκρατών. Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι απλώς ένα ολέθριο οικονομικό μοντέλο. Είναι μια παγκόσμια ιδεολογία και κοσμοθεώρηση που ωθεί τους ανθρώπους να κατανοούν τη ζωή τους και να σχετίζονται με τους άλλους αποκλειστικά ως άπληστοι σφετεριστές και χωρίς όριο καταναλωτές και μηχανές επιθυμίας. Ως αποτέλεσμα, η πολιτική μετατρέπεται αποκλειστικά σε διαχείριση της οικονομίας, απαρνούμενη τον βασική της λειτουργία, την προσωρινή ειρήνευση των κοινωνικών συγκρούσεων (προσωρινή, γιατί η κοινωνική σύγκρουση είναι μόνιμο συστατικό του κοινωνικού δεσμού και η potestas είναι η συνεχής του έκφραση) και την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, που είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για την autoritas και τη νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος.

Η πολιτική που επιβάλλει ο νεοφιλελευθερισμός λαμβάνει οικονομικές και ηθικίστικες μορφές. Μιμούμενη τα νεοκλασικά οικονομικά, η πολιτική μετατρέπεται σε μια δραστηριότητα που μοιάζει με την αγορά. Άτομα, συμφέροντα και τάξεις αποδέχονται τη συνολική κοινωνικο-οικονομική ισορροπία και χρησιμοποιούν την πολιτική για να επιδιώξουν οριακές βελτιώσεις συμφέροντος και κέρδους. Από την άλλη πλευρά, η πολιτική παρουσιάζεται ως διαδικασία ηθικής επιχειρηματολογίας, με την οποία μπορεί να επιτευχθεί ορθολογική συναίνεση σχετικά με τα δημόσια αγαθά.

Η πολιτική που ασκείται ψευδεπίγραφα, είτε ως τέλεια αγορά, είτε ως σωκρατικός διάλογος, προδιαγράφει τη σύγκρουση ως τελειωμένη, παρωχημένη, αδύνατη και ταυτόχρονα προσπαθεί να αποκηρύξει και να αποκλείσει την εμφάνισή της. Η αντικατάσταση της σύγκρουσης από μια συνεργασία οικονομολόγων “που λένε την αλήθεια”, από εκσυγχρονιστές γραφειοκράτες και πατριωτικά ΜΜΕ, μετατρέπει το κράτος σε «προστάτη» της αγοράς εσωτερικά (παράδειγμα η αγριότητα της αστυνομικης καταστολής) και σε δηθεν φιλελεύθερο φορέα του ανθρωπισμού εξωτερικά (κάτι που φάνησε στους “ανθρωπιστικούς” πολέμους της περασμένης δεκαετίας). Η σύγκρουση όμως δεν εξαφανίζεται: οι νεοφιλελεύθερες συνταγές αυξάνουν την ανισότητα, τροφοδοτούν τον ανταγωνισμό και στρέφουν την οργή εναντίον των μεταναστών, των φτωχών και όσων ανθίστανται στην εξαθλίωση.

Αυτή ακριβώς τη στάση έναντι της πολιτικής εισήγαγαν τα πρόσφατα γεγονότα στην Ελλάδα. Κανένα από τα πρωτοφανή μέτρα που πάρθηκαν δεν συζητήθηκε, ούτε εγκρίθηκε, έξω από τον κύκλο ελάχιστων μυημένων κυβερνητικών στελεχών. Η επιβολή τους παρουσιάστηκε ως αναπόδραστο αποτέλεσμα των άπληστων αγορών και της δόλιας ευρωπαϊκής αδράνειας που υποτίθεται ότι βρίσκεται πίσω από την απληστία των αγορών, κάτι σαν ανθρωπιστική εκστρατεία για να σωθούν τα θύματα μιας φυσικής καταστροφής. Οι νεοφιλελεύθεροι οικονομολόγοι, οι ειδικοί και τα κυρίαρχα ΜΜΕ αρχικά ανήγγειλαν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση και στη συνέχεια εξαπέλυσαν μια συστηματική εκστρατεία για να πείσουν το κοινό.


Η αυστηρή οικονομία και η εντιμότητα, οι περικοπές μισθών και η ηθική αρετή αποτελούν την καθολική νεοφιλελεύθερη συνταγή. Όλα αυτά στην Ελλάδα παίρνουν μια πιο σκληρή μορφή απ’ ό,τι στην Ιρλανδία ή την Ισλανδία, διότι η (οικονομική) τιμωρία πρέπει να είναι πιο σκληρή, αντίστοιχη με την υπερβολική μας ηθική χαλαρότητα. Η ποινή αντιστοιχεί με την αμαρτία – μόνο που εδώ θα την πληρώσουν οι αναμάρτητοι. Πρόκειται για ένα δηλητηριώδη τύπο μεταμοντέρνου κυνισμού.

Για την αληθινή πολιτική, από την άλλη, η ιδέα ότι “δεν υπάρχει εναλλακτική λύση” δεν υφίσταται. Η δημοκρατία, που είναι συνώνυμη με την πολιτική, είναι ακριβώς η έκφραση της διαφωνίας και της σύγκρουσης, είναι ένας τρόπος ζωής μέσω του οποίου τα πιο αστάθμητα προβλήματα μπορούν να τεθούν προς συζήτηση και δοκιμασία, μπορούν να βρεθούν λύσεις και να αναληφθούν πολιτικές πρωτοβουλίες. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που, με το ξέσπασμα της κρίσης στην Ελλάδα, σχολιαστές και ειδικοί έσπευσαν να προκαταλάβουν την κοινή γνώμη αναγγέλλοντας ότι το πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα των καιρών μας, δηλαδή το μνημόνιο, δεν υπάγεται στην πολιτική κρίση και στην κανονιστική αξιολόγηση, αλλά στις αληθοφανείς συνομιλίες των ορθοφρονούντων ειδικών.

Οι εναλλακτικές προτάσεις για πολιτική κινητοποίηση κατά των μέτρων, οι ιδέες για παύση πληρωμών ή για ριζική αναδιάρθρωση του χρέους, η πρόταση για δημοψήφισμα, όλα αυτά απορρίπτονται γιατί δεν ‘κατανοούν’ τον επείγοντα και μονόδρομο χαρακτήρα της οικονομικής λύσης. Αν η «φυσικοποιημένη» οικονομία κινείται με τρόπους θεόσταλτους και απρόβλεπτους, η πολιτική γίνεται μια υποκατηγορία της οικονομίας που πρέπει να μένει σιωπηλή και περιθωριοποιημένη. Μ’αυτό τον τρόπο, βαθύτατα πολιτικές αποφάσεις εμφανίζονται ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα αδήριτων νόμων και ταξικά συμφέροντα περιβάλλονται την αίγλη της επιστημονικής αλήθειας.

Ο πολιτικός χαρακτήρας της οικονομικής κρίσης

Και όμως, η πραγματικότητα είναι ακριβώς το αντίθετο. Κάθε βήμα, κάθε απόφαση, κάθε πράξη από αυτές που οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο, ήταν βαθιά πολιτικές επιλογές. Η οικονομική κατάρρευση του 2008 που επιδείνωσε την οικονομική κρίση, αποκάλυψε τη θεμελιώδη υποκρισία και ανηθικότητα του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Ενώ οι απλοί άνθρωποι υποβάλλονται καθημερινά στην «πειθαρχία» της αγοράς χάνοντας σπίτια, δουλειές και ελπίδες, το κράτος αναλαμβάνει να καλύψει τις τεράστιες απώλειες των τραπεζών. Αυτή το είδος πολιτικής ονομάστηκε «σοσιαλισμός του λεμονιού»: σοσιαλισμός για τους πλούσιους – καπιταλισμός για τους υπόλοιπους. Η, για να παραφράσουμε τον Μπέρτολτ Μπρέχτ, πας φυλακή για μικρά οικονομικά παραπτώματα, ενώ αν οδηγήσεις μια τράπεζα στην πτώχευση παίρνεις τεράστια μπόνους.

Το ίδιο ισχύει και για το χρέος. To χρέος συσσωρεύτηκε τα τελευταία 30 χρόνια με αποφάσεις των εναλλασσόμενων πολιτικών ελίτ που χρησιμοποιούσαν τα δάνεια για να υλοποιήσουν πελατειακές πολιτικές και να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη. Ως προς αυτό, δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο Σημίτη, τον Καραμανλή, τον Παπανδρέου και τους διάφορους υπουργούς και πρώην υπουργούς που παρελαύνουν στις τηλεοπτικές οθόνες ζητώντας «στρατιωτική πειθαρχία». Όπως πρόσφατα είπε ο κ. Πάγκαλος, ‘τα φάγαμε όλοι μαζί’ – αλλά δεν προσέθεσε ότι οι ‘όλοι’ δεν περιλαμβάνουν την πλειοψηφία του χαμηλόμισθου λαού, που τώρα καλείται να πληρώσει αυτά που άλλοι ‘έφαγαν’. Όλες οι πρόσφατες εκλογικές εκστρατείες έγιναν με το κόμμα της εκάστοτε αντιπολίτευσης να υπόσχεται «ηθική στην πολιτική», «εκλογίκευση των δημοσιονομικών», «επαναθεμελίωση του κράτους», εγκατάλειψη της «αλαζονείας της εξουσίας». Μόλις τελειώνουν οι εκλογές, η νέα κυβέρνηση επιστρέφει στις παλιές μεθόδους, αυξάνοντας το χρέος με δάνεια, δωροδοκώντας και μοιράζοντας προνόμια στους ημέτερους.

Σήμερα, τo ένα κυβερνητικό κόμμα επιτίθεται στο άλλο για το ποιος φταίει για το χρέος, ωσάν να υπάρχει κάποιος που ανήκει στην πολιτική ελίτ των τελευταίων 30 χρόνων και δεν φταίει. Με αυτή την έννοια, τα πρόσφατα γεγονότα δείχνουν ότι η οικονομική και η ηθική έκπτωση είναι στην πραγματικότητα συνοδοιπόροι. Στην Βρετανία, στη διάρκεια των τηλεοπτικών αναμετρήσεων της πρόσφατης προεκλογικής εκστρατείας, και οι τρεις ηγέτες απολογήθηκαν στο κοινό για τα «σκάνδαλα των εξόδων» (οι βουλευτές χρέωναν στο δημόσιο κονδύλια που δεν δικαιούνταν) που στοίχισαν στο δημόσιο λιγότερο από δύο εκατομμύρια λίρες και ασφαλώς ωχριούν σε σύγκριση με τα ποσά που σπαταλήθηκαν από τις δικές μας ελίτ. Περιμένουμε ακόμα την πολιτική ελίτ να απολογηθεί στον ελληνικό λαό, αν και μια μεταμέλεια ιαπωνικού τύπου και ακόμα περισσότερο ένα δημόσιο χαρακίρι, θα ταίριαζαν περισσότερο στην κατάσταση αν αναλογιστούμε το μέγεθος της ευθύνης. Η πολιτική κάστα όμως δεν διαθέτει το βασικό ηθικό ανάστημα: η αξίωση να αλλάξουν οι πολίτες στάση, να υπακούν στο νόμο και να δρουν υπεύθυνα προς την κοινωνία θα ήταν πολύ πιο αξιόπιστη αν οι στυλοβάτες της ηθικής έδειχναν ένα ίχνος ταπεινοφροσύνης και κατανόησης των ευθυνών τους.

Η πολιτική φύση της κρίσης διαφαίνεται και στην ευρωπαϊκή πλευρά. Το όριο του 3% στο έλλειμμα (που το έχουν ξεπεράσει όλα τα κράτη της ευρωζώνης), το σύμφωνο σταθερότητας, η κερδοσκοπία των «αγορών», όλα υπακούουν σε πολιτικά κίνητρα και σχέδια. Ο στενός δεσμός μεταξύ των μέτρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ με τη γερμανική πολιτική είναι πασίγνωστος. Όλοι σχεδόν αποδέχονται πλέον ότι η γερμανική πολιτική περιορισμού μισθών και ισχυρού ευρώ έχει βοηθήσει τη γερμανική οικονομία αλλά έχει δημιουργήσει προβλήματα στο Νότο της Ευρώπης.

Αυτό που έχει σχολιαστεί λιγότερο είναι η φύση της κερδοσκοπίας των αγορών. Αυτή δεν βασίζεται στις επιδόσεις της πραγματικής οικονομίας (η Ελλάδα είναι ακόμη γύρω στην 25η θέση του ΟΟΣΑ, αλλά τα μέτρα και η ύφεση που δημιουργούν την οδηγούν συνεχώς προς τα κάτω), αλλά στα αισθήματα «εμπιστοσύνης» και «ρίσκου» που διακατέχουν τους χρηματιστές. Οι χρηματαγορές δεν λειτουργούν σε πραγματικό επίπεδο, αλλά σε εικονικό. Οι φήμες για την αξιοπιστία ενός κράτους ή για τον κίνδυνο να μην πληρώσει προσδιορίζονται από φανταστικούς σχεδιασμούς και ιδεολογικές κατασκευές, αποτελούν μια αυτοεκπληρουμενη προφητεία που δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα, στην οποία όμως έχουν την δύναμη να παρεμβαίνουν καταστροφικά


Οι επιθέσεις των «αγορών» κατά της Ελλάδας είναι η εκδίκηση του νεοφιλελευθερισμού για την μεγάλη ήττα του 2008. Η εκδίκηση αυτή όμως αποτελεί και αναπόσπαστο κομμάτι των ευρύτερων ρυθμίσεων της μεταβιομηχανικής και μεταφορδιστικης παγκοσμιοποιημενης κοινωνίας των υπηρεσιών. Η συσσώρευση κεφαλαίου δεν βασίζεται πλέον στην δημιουργία υπεραξίας στον πρωτογενή τομέα, αλλά στην άντληση προσόδων, με κύρια μορφή τον τόκο και το μίσθωμα; για πνευματική ιδιοκτησία. Αυτό ισχύει τόσο σε ατομικό επίπεδο (ο νεοφιλελευθερισμός μας μεταχειρίζεται όχι σαν φυσικά πρόσωπα ή πολίτες, αλλά σαν καταναλωτές που πρέπει να δανείζονται για να ξοδεύουν) όσο και σε κρατικό. Η συσσώρευση κεφαλαίου μέσω προσόδων όμως πρέπει να αστυνομεύεται αυστηρά, αφού το δανειστικό συμβόλαιο δεν δημιουργεί αυτόματα τις συνθήκες της αναπαραγωγής του όπως συμβαίνει με το συμβόλαιο εργασίας. Η άντληση προσόδου και τόκου απαιτεί εκφοβισμό καθώς δεν υπάρχει κάποιο “φυσικό” επίπεδο μίσθωματος;. Η πίεση των αγορών είναι ένας τρόπος να ασκηθεί πίεση στους οφειλέτες, ώστε είτε να αποδεχτούν την πιο ακραία καταστροφή των δημοσίων δαπανών είτε να χρεοκοπήσουν. Οφειλέτες προσέχετε, λένε στα κράτη, ή καταστρέφετε το κράτος πρόνοιας, ή γίνεστε η επόμενη Ελλάδα. Τακτική που δεν διαφέρει και πολύ από την μαφιόζικη “προστασία”: αν ο οφειλέτης αμφισβητήσει τους όρους η την αμοιβή, τον δέρνουν οι μπράβοι! Και οι απειλές έπιασαν: στην Μεγάλη Βρετανία, η νέα κυβέρνηση χρησιμοποίησε συστηματικά το ελληνικό παράδειγμα για να επιβάλλει πρωτοφανείς στα μεταπολεμικά χρονικά περικοπές δαπανών· το ίδιο γίνεται στην Ισπανία, Προτογαλία, Αγγλια και Ιρλανδία. Όπως ξέρουμε, η Ελλάδα, της οποίας το ΑΕΠ είναι μόλις 3% του ευρωπαϊκού, δεν έχει μεγάλη οικονομική σημασία για την Ερωπαϊκή Ένωση, αλλά η συμβολική σημασία της επίθεσης που της έγινε ήταν κυριολεκτικά καταλυτική.


Η επιβολή του νεοφιλελευθερισμού από τον Ρέιγκαν και την Θάτσερ συνοδεύτηκε από επιθέσεις σ’όλους τους ενδιάμεσους κοινωνικούς θεσμούς, όπως τα κόμματα, τα συνδικάτα, την αυτοδιοίκηση, ακόμα και την εκκλησία. Οι θεσμοί αυτοί όμως είναι απαραίτητοι για την διαμεσολάβηση μεταξύ εξουσίας και πολιτών. Η απουσία τους εξασθενεί την κοινωνική ευπρέπεια (civility), την αποδοχή και την ενσωμάτωση που είναι αναγκαίες στον καπιταλισμό για να κατευνάζει τον ανταγωνισμό και να περιορίζει την σύγκρουση. O άνθρωπος που αντιμετωπίστηκε από την εξουσία ως καταναλωτής σε περιόδους ευημερίας, σε εποχή ανέχειας γίνεται αντικείμενο αστυνόμευσης. Έτσι εξηγείται η μεγάλη αύξηση των μηχανισμών καταστολής που εμφανίστηκαν μεν ως συνέπεια του περίφημου πολέμου κατά της τρομοκρατίας, αλλά στην πραγματικότητα είχαν άλλο κύριο στόχο. Οι αλλαγές που παρατηρούνται είναι τρομακτικές: τείχη σηκώνονται στο Μεξικό και στην Παλαιστίνη, γκέτο φτωχών εμφανίζονται στο κέντρο των πόλεων, οχυρωμένες κοινότητες πλουσίων στα προάστια, αυξάνονται οι φυλακές και οι δυνάμεις καταστολής. Ο κόσμος που είχε αποπλανηθεί από την τεχνητή χρηματοπιστωτική ανάπτυξη εγκαταλείπει αναγκαστικά την κατανάλωση ως μέθοδο ικανοποίησης προσωπικών επιδιώξεων και επιθυμιών και βλέπει την ζωή του να ανατρέπεται. Δεν είναι πια μόνο το 1/3 της κοινωνίας που μένει απέξω, όπως γινόταν κατά τη δεκαετία του ’80. Αυτή τη στιγμή, μεγάλα σύνολα πληθυσμού μετατρέπονται από «βολεμένα» σε αποκλεισμένα.

Εδώ φαίνεται η πραγματική διάσταση του τέλους της πολιτικής και η ριζική επαναδιαπραγμάτευση του κοινωνικού δεσμού. Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι απλώς ένα ολέθριο οικονομικό μοντέλο. Είναι μια παγκόσμια ιδεολογία και κοσμοθεώρηση, που ωθεί τους ανθρώπους να κατανοούν τη ζωή τους και να σχετίζονται με τους άλλους ως καταναλωτές χωρίς όρια, ως μηχανές επιθυμίας. Αλλά καθώς καταρρέει το οικονομικό μοντέλο που τον στήριξε, μπαίνουμε σε μία εποχή νέας κοινωνικής οντολογίας. Ο εκτεθειμένος σε δάνεια και χρέη άνθρωπος υφίσταται τεράστια ψυχολογική κρίση, κρίση ταυτότητας. Για να επαναπροσδιοριστεί συνολικά η ζωή του υποκειμένου και η σχέση του με τους άλλους και με τον κοινωνικό δεσμό, χρειάζεται μια άγρια και απότομη βιοπολιτική στρατηγική. Τα μέτρα αποτελούν την πιο προωθημένη βιοπολιτική επέμβαση, ένα νέο τρόπο συνολικής αναδιοργάνωσης της ζωής μας από την εξουσία. Ο κοινωνικός έλεγχος και η πειθάρχηση, η ριζική αλλαγή συμπεριφορών και σχέσεων που επιβάλλεται αυτή τη στιγμή, δεν έχει προηγούμενο πουθενά στην Ευρώπη. Η Ελλάδα γίνεται το μεγάλο εργαστήρι όπου φτιάχνεται ο άνθρωπος του μέλλοντος.

Η βιοεξουσία (biopower) αποτελει άσκηση εξουσίας επι της ζωης, πειθάρχηση του κοινωνικού σώματος μέσω του ελέγχου των διαδικασιών της ζωής. Εκτείνεται από τα βάθη της συνείδησης στα σώματα του πληθυσμού και στην στοχοποιηση κοινωνικών ομάδων βάσει χαρακτηριστικών όπως το φύλο, η φυλή ή η εθνότητα. Τεχνολογίες της εξουσίας που εφαρμόζονται στο κοινωνικό σύνολο συμπληρώνονται με τεχνολογίες ‘επιμελείας εαυτού’. Οι άνθρωποι καλούνται να ‘αλλάξουν’ εαυτούς μέσω πρακτικών προσωπικής ‘βελτίωσης’ στο όνομα της ατομικής η συλλογικής υγείας. Στην περίπτωση της Ελλάδας, τα μέτρα του μνημονίου διαχωρίζουν τον πληθυσμό με οικονομικά κριτήρια και απαιτούν από τους χαμηλόμισθους και τους συνταξιούχους να αλλάξουν συνολικά τις συμπεριφορές τους στο όνομα της εθνικής ‘σωτηρίας’. Από την κατανάλωση των απολύτως αναγκαίων μέχρι την εκπαίδευση, εργασία και ψυχαγωγία, οι Έλληνες καλούνται να τροποποιήσουν ριζικά την συμπεριφορά τους και να υποβληθούν σε εκτεταμένους ελέγχους που αποσκοπούν να αποκαταστήσουν την κοινωνική υγεία και την ατομική ευτυχία.


Η βιοπολιτική στοχοποιεί κυρίως συμπεριφορές, όχι ιδέες· τροποποιεί συνήθειες και πρακτικές, όχι ιδεολογίες. Η επιβολή των αλλαγών ακολουθεί τη στρατηγική του ‘δόγματος του σοκ’ (shock doctrine) υπολογίζοντας ότι η βίαιη και ταχεία εισαγωγή τους θα εξουδετερώσει την αντίσταση στην άδικη και καταστροφική τους φύση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η βιοπολιτική στρατηγική δεν κινητοποιεί μόνο τον φόβο για το μέλλον και την δήθεν επιστημονική αλήθεια, αλλά φροντίζει να καλλιεργήσει και ένα όσο γίνεται βαθύτερο αίσθημα ενοχής. Μια χαμηλόφωνη υπόδειξη λέει στον πολίτη «για δεκαπέντε χρόνια είχες βελτίωση του βιοτικού σου επιπέδου μέσα από μη παραγωγικές δραστηριότητες και τώρα πρέπει να πληρώσεις». Ένας μέσος άνθρωπος που είχε αποδεχτεί το νεοφιλελεύθερο μοντέλο μπορεί να πιστέψει ότι δικαιολογούνται οι μειώσεις μισθών και συντάξεων, γιατί είχε αυξανόμενες απολαβές κατά την προηγούμενη περίοδο.

Χωρίς να αρνιόμαστε ότι υπήρξε φοροδιαφυγή και διαφθορά, πρέπει να εξετάσουμε τη δημιουργία ενοχικού συνδρόμου ως τακτική βιοπολιτικής πειθάρχησης. Εδώ μπορεί να βοηθήσει η ψυχανάλυση: το υπερεγώ μας εγκαλεί τις παράνομες απολύσεις που το πρόστυχο μέρος του μας είχε επιβάλλει. Το ηθικιστικό υπερεγώ παίρνει τώρα το πάνω χέρι λέγοντας ότι όποιος αμάρτησε πρέπει να υποφέρει. Οι Γερμανοί και οι Άγγλοι βλέπουν τους Έλληνες ως τεμπέληδες, άχρηστους καλοπερασάκηδες. Η ζωή τους, δήθεν γεμάτη απολαύσεις και αργίες, κλέβει από τους βόρειους αυτό το κάτι που θα τους έκανε ολοκληρωμένους, ευτυχείς. Αλλά το ίδιο κάνουν και οι ελληνικές ελίτ. Αποδέξου την τιμωρία, λένε στον κόσμο, γιατί αμάρτησες και το αξίζεις. Η ηθικολογία είναι απαραίτητος συνοδοιπόρος της βιοπολιτικής.


Δεν υπάρχει επομένως μεγαλύτερο ψέμα από τον ισχυρισμό ότι η κρίση είναι κυρίως οικονομική. Την κρίση που χρησιμοποιείται σήμερα με κυνικό τρόπο για να καταστραφεί το κοινωνικό συμβόλαιο της μεταπολίτευσης, την δημιούργησαν η πολιτική λογική και οι ανάγκες του ύστερου καπιταλισμού. Μόλις συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος της πολιτικής κρίσης, που οδηγεί στην ολική διάλυση και επανασύσταση του κοινωνικού δεσμού, ίσως εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια καθολικής αντίδρασης.

Που βρίσκεται ο ελληνικός πολιτισμός;

Ποια είναι η απάντηση της κοινωνίας αυτή την ριζική αλλαγή; Έχουμε δυο ειδών αντιδρασεις. Μια πρωτη είναι το acting out. Η απόγνωση δεν μπορει να απορροφηθεί από τους εξασθενημενους ενδιάμεσους θεσμους. Ετσι ο παντα εύθραυστος ψυχικος δεσμος με την κοινωνια ραγιζει και οδηγει σε εκδηλώσεις προσωπικής αρνησης, που μπορεί να παίρνουν μορφή βιας, αυτοδικίας, εγκληματικότητας κοκ. Αυτο οδηγει τον κυριαρχο ελληνικο πολιτισμό σε τεραστιο αδιέξοδο.


Αυτά που αντιμετωπίσαμε πρόσφατα ως Έλληνες του εξωτερικού ήταν πρωτοφανή. Ο ανθελληνικός και αντιμεσογειακος ρατσισμός και οριενταλισμος που πρέπει να υπήρχε υφερπων, εγινε εκκωφαντικός. Οι λαϊκές εφημερίδες επιχαιρουν με την ελληνική τραγωδία γιατι οι διακοπές στην Κρήτη και την Ζάκυνθο θα ειναι πιο φτηνές. Διανοούμενοι απο την άλλη πλευρά δεν μπορούν να πιστέψουν πως οι νεοέλληνες, που ‘δηθεν κατάγονται από τους δημιουργούς της φιλοσοφίας, της δημοκρατίας και της επιστήμης, έγιναν τέτοιοι ψευτες, κλέφτες και τεμπεληδες’. Αντιστροφα, το μεγάλο μέρος των Ελλήνων βλέπει την Αγγλία ως μέρος για ψώνια στο Harrods και σπουδές σε υποβαθμισμένα Πανεπιστήμια, πολλά τμήματα των οποίων διατηρουνται από τους Έλληνες φοιτητές. Αν δημοκρατία ειναι η εξουσία (κράτος) του δήμου, δυστυχώς η Ευρώπη εχει αποκτήσει κράτος αλλά δεν έχει (ούτε φαίνεται να δημιουργεί) δήμο.

Η ψυχανάλυση διακρίνει μεταξύ του ideal ego (ιδεωδους εγω) και του ego ideal (του ιδεατου εγω). Το πρωτο οργανωνει φαντασιακα το εγω μεσα απο την προβολη μιας ιδεατης ταυτοτητας: βλεπω τον εαυτο μου πετυχημενο, εξυπνο, ωραιο. Αλλά το ego ideal ειναι πιο σημαντικο για την ψυχικη ισοροπια: για να γινω αντικειμενο επιθυμιας, βλεπω τον εαυτο μου απο την σκοπια του αλλου και προσπαθω να γινω η να πραξω αυτο που νομιζω οτι ο αλλος περιμενει απο μενα. Αυτο ηταν μεχρι προσφατα το μοντέλο των ελληνικων ελιτ: θα εκσυγχρονιστουμε, θα γινουμε οπως νομιζουμε οτι μας θελουν οι Ευρωπαιοι. Και τώρα καταλαβαίνουμε ότι οι ευρωπαικές ελίτ μας βλέπουν σαν τις δικές μας, όπως έλεγε ο Καβάφης το 1918: ανήσυχους, ανήμπορους, ψεύτες.

Αυτό αποτελεί χρεοκοπία του εκσυγχρονιστικού μοντέλου πολιτιστικής ταυτότητας. Στο ψυχικό επίπεδο αποτελεί πρόβλημα αυτών που βιωνουν την σχέση ανάμεσα στον φαντασιακό τους ευρωπαϊσμό και τον υποτιμητικό τροπο που τους αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι. Και θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι ο Παπανδρέου προσπαθεί να προβάλει την τραγική φιγούρα κάποιου που κάνει αυτό που πρέπει, ακυρώνοντας ταυτόχρονα την ταυτότητά του. Σαν τραγωδία ή σαν φάρσα, πάντως, η αναδιάρθρωση του κοινωνικού δεσμού περνάει μέσα από την επανεξέταση της κυρίαρχης, πολιτισμικής ταυτότητας.

Μερικές ιδέες για την επάνοδο της πολιτικής

Είναι πιθανόν ότι χρειαζόμαστε μια νέα θεωρητική σύλληψη για τον πολιτισμό και την πολιτική. Ο δημόσιος τομέας αντιπροσωπεύει και προάγει τα επιτεύγματα του κράτους πρόνοιας. Έχοντας όμως μετατραπεί σε υποχείριο των πολιτικών μηχανισμών και σε πεδίο πελατειακών σχέσεων, έχει χάσει μεγάλο μέρος του κύρους του και της εμπιστοσύνης των πολιτών. Η κατάσταση αυτή βολεύει το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που χρησιμοποιεί την ιδιωτικοποίηση και την απορρύθμιση προκειμένου να μεταφέρει κεφάλαιο και εξουσία από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα. Συνειδητοποιώντας την αντίφαση ανάμεσα στην επιφαση δημόσιας αρετής που χρησιμοποιείται για ιδιωτική εξαχρείωση, οφείλουμε να αποτρέψουμε την διαίρεση της κοινωνίας σε δύο αντιμαχόμενους χώρους, δημόσιο και ιδιωτικό. Οι αλληλοκατηγορίες για τεμπέληδες και διεφθαρμένους δημόσιους υπάλληλους ή για φοροφυγάδες και διεφθαρμένους ελεύθερους επαγγελματίες υπηρετεί μόνο τη νεοφιλελεύθερη στρατηγική του διαίρει και βασίλευε.

Πέρα από τη διάκριση δημόσιου και ιδιωτικού, υπάρχει ένας τρίτος όρος: το κοινό καλό, res publica. Το κοινό καλό αντιπροσωπεύει την κοινωνική δικαιοσύνη και την αλληλεγγύη του μεταπολιτευτικού κοινωνικού συμβολαίου, την ενέργεια που εμψυχώνει την κοινωνία και δημιουργεί την αίσθηση της αλληλεγγύης. Ο δημόσιος τομέας εκπροσωπούσε παραδοσιακά αυτό το κοινό καλό, που όμως σήμερα δεν εκφράζεται πια αποκλειστικά από το κράτος. Αυτό το κοινό συμφέρον, ή κοινοπολιτεία (commonwealth), οριοθετειται αναμφισβήτητα από τον βαθύ ανταγωνισμό και την συγκρουση ανάμεσα στο λαό και τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ. Ωστόσο, σε αυτό τον καιρό της επικείμενης καταστροφής, οι προοδευτικές δυνάμεις οφείλουν να απευθυνθούν στην δεξαμενή του κοινού αισθήματος για να σώσουν το ανθρώπινο πρόσωπο της ελληνικής κοινωνίας.

Η κοινωνική αποστροφή για τις πολιτικές ελίτ πρέπει να μετατραπεί από απαθή αποστασιοποίηση σε ενεργή δύναμη. Διάφορες ιδέες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σ΄ αυτή την κατεύθυνση. Θα μπορούσε ίσως να δημιουργηθεί μια εξεταστική επιτροπή, πέρα από τα δύο μεγάλα κόμματα, από Έλληνες και ξένους οικονομολόγους και κοινωνικούς επιστήμονες για να εξετάσει γιατί εκτινάχτηκε το χρέος και πως ξοδεύτηκαν τα κονδύλια. Οι Έλληνες πρέπει να προετοιμαστούν πολιτικά και οικονομικά για μεγάλη μείωση του χρέους η και έξοδο από το ευρώ. Αυτές οι λύσεις θεωρούνταν ακραίες μέχρι πρόσφατα, τώρα όμως προτείνονται τόσο από συστημικούς αναλυτές όσο και από τις αγορές. Το αν η αναδιάρθρωση του χρέους (haircut) ή η στάση πληρωμών θα γίνει προς όφελος του λαού η των χρηματιστών, θα εξαρτηθεί από την πολιτική κινητοποίηση της επόμενης περιόδου.


Οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ πρέπει να λογοδοτήσουν για την καταστροφή της χώρας. Θα μπορούσε να συγκροτηθεί ένα δικαστήριο τύπου Bertrand Russell για να διερευνήσει την ηθική και νομική ευθύνη τους. Η κυβέρνηση δεν έχει την παραμικρή νομιμοποίηση για τα μέτρα και η συμπεριφορά των ελεγκτών του ΔΝΤ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης θυμίζει αποικιοκράτες σε περιοχές υπό διεθνή κηδεμονία. Επομένως η συνταγματικότητα των μέτρων πρέπει να ελεγχθεί δικαστικά, κάτι που ήδη γίνεται από σημαντικούς φορείς της κοινωνίας, όπως ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθήνας και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.

Γενικότερα, η Ελλάδα χρειάζεται ένα μεγάλο, πατριωτικό μέτωπο αντίστασης, πέρα από κομματικές εντάξεις. Μια ηγεμονική πολιτική αναγνωρίζει την πολυδιάσπαση των κοινωνικών δυνάμεων και προσπαθεί να αναγάγει μια βασική αντίφαση που συμπυκνώνει τις αντιθέσεις σε γραμμή αντιπαράθεσης των λαϊκών δυνάμεων. Το κοινό καλό και η δημοκρατία είναι οι καλύτεροι υποψήφιοι για ηγεμονική πολιτική. Ένα τέτοιο μέτωπο δημιουργεί την απαραίτητη δυναμική για να μετατρέψει την άμυνα σε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο.

Οι ευρωπαϊκές ελίτ φοβήθηκαν ότι η χρεοκοπία της Ελλάδας θα δημιουργήσει προβλήματα για το ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά υπάρχει και η άλλη πλευρά. Τώρα που ξέρουμε ότι η θεραπεία είναι χειρότερη από την ασθένεια, ίσως να καταλάβει η Ευρώπη ότι διάλεξε το λάθος πειραματόζωο. Ο όρος “κρίση νομιμοποίησης” περιγράφει τη μαζική απώλεια εμπιστοσύνης στο εξ ορισμού εύθραυστο κοινωνικό συμβόλαιο, το οποίο δεν μπορεί πλέον να συγκεντρώνει τη λαϊκή συγκατάθεση σε μια ισορροπία ισχύος τόσο κατάφωρα και άδικα οργανωμένη κατά των συμφερόντων της πλειοψηφίας. Τέτοιες κρίσεις εμφανίζονται όταν το κενό που πάντα υπάρχει ανάμεσα στους κυβερνώντες και τους κυβερνωμένους, γίνεται αγεφύρωτο χάσμα και ο ισχυρισμός των ελίτ ότι εκφράζουν το κοινό συμφέρον δεν πείθει πια κανέναν.

Το τέλος ή ο σκοπός της πολιτικής είναι η προσωρινή ειρήνευση της κοινωνικής σύγκρουσης και η προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Όταν η πολιτική χάνει αυτό το σκοπό, έρχεται το δικό της τέλος. Σ’ αυτό το σημείο βρισκόμαστε σήμερα: οι Έλληνες πρέπει να παλέψουν για την επιβίωση της πολιτικής. Αν από πειραματόζωα γίνουν η πρωτοπορία της αντεπίθεσης των Ευρωπαίων κατά του καταστροφικού νεοφιλελευθερισμού, θα προσφέρουν στον κόσμο μια υπηρεσία ισάξια με την επινόηση της δημοκρατίας.

*Ο Κώστας Δουζίνας, καθηγητής νομικής, είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Σπουδών του Birkbeck College (Πανεπιστήμιο του Λονδίνου). Τα βιβλία του Το Τέλος των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και Νόμος και Αισθητική κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαζήση, ενώ Ο Λογος του Νομου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Τα τελευταία του βιβλία, στην αγγλική γλώσσα, είναι τα Adieu Derrida, Critical Jurisprudence και Human Rights and Empire.

Europe - Μετανάστευση και Βρυξέλλες

Διαδρομές λαθρομεταναστών

Μετανάστευση: γιατί οι Βρυξέλλες θα βρουν τον μπελά τους

Του Hugo Brady (Ερευνητής στο «κέντρο για την ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση»)

• Η φιλελεύθερη Σουηδία εκλέγει στο κοινοβούλιο για πρώτη φορά ένα ρητά αντιμεταναστευτικό κόμμα.

• Ο Γάλλος πρόεδρος και η «ευρωπαϊκή επιτροπή» (Κομισιόν) συγκρούονται για τις μαζικές απελάσεις Ρομ.

• Ένας πρώην Γερμανός τραπεζίτης δημοσιεύει ένα βιβλίο στο οποίο προειδοποιεί πως η μετανάστευση διαλύει το γερμανικό «εθνικό ανθρώπινο απόθεμα».

• Ακόμα και οι Βρετανοί σκοπεύουν να περιορίσουν την οικονομική μετανάστευση.

• Οι τελευταίες τρεις εβδομάδες ήταν αποκαλυπτικές για το βαθμό κυριαρχίας του ζητήματος της μετανάστευσης στην ευρωπαϊκή πολιτική.

Αρχικά η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) φάνηκε πως θα ήταν κομπάρσος σε αυτό το δράμα. Η Κομισιόν δεν έχει δικαιοδοσία να υπαγορεύει στα κράτη-μέλη πόσους μετανάστες θα δέχονται ή πώς θα χορηγούν πολιτικό άσυλο ή πώς σκέφτονται να εντάξουν κοινωνικά τους νεοφερμένους. Ακόμα, η ΕΕ έχει περιορισμένη δικαιοδοσία στο ζήτημα της έκδοσης αδειών εργασίας.

Όπως όμως αποδεικνύει η «βεντέτα» μεταξύ του προέδρου Σαρκοζί και της επιτρόπου δικαιοσύνης της ΕΕ Βιβιάν Ρέντινγκ, η Ένωση καθίσταται εντέλει κεντρικός παίκτης στο θέμα της μεταναστευτικής πολιτικής, ακόμα κι όταν οι κυβερνήσεις θεωρούν πως οι κινήσεις τους υπαγορεύονται από την ανάγκη προάσπισης τη δημόσιας τάξης και ασφάλειας.

Αυτό συμβαίνει διότι η Κομισιόν είναι νομικά αρμόδια να προασπίζει το δικαίωμα της ελεύθερης μετακίνησης των πολιτών της, στο πλαίσιο μιας σχετικής οδηγίας που οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών συμφώνησαν το 2004 (που αποσκοπεί να εξασφαλίσει πως οι υπήκοοι των κρατών-μελών της ΕΕ θα μπορούν να μετακινούνται από χώρα σε χώρα της ΕΕ χωρίς να χρειάζονται άδειες παραμονής ή εργασίας, σύμφωνα με όσα αναγράφονται σχετικά στις ευρωπαϊκές συνθήκες). Αλλά όμως αυτή η αρμοδιότητα της ΕΕ είναι απίθανο να την καταστήσει πιο δημοφιλή στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Διότι σημαίνει πως η ΕΕ περιορίζει τη δυνατότητα των εθνικών κυβερνήσεων να «σφίξουν» τις μεταναστευτικές τους πολιτικές όπως απαιτούν οι πολίτες τους, ιδίως κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Αρχής γενομένης από το 2011, επί παραδείγματι, η Βρετανία επιθυμεί να περιορίσει τον αριθμό των νεοεισερχόμενων μεταναστών στη Βρετανία. Αλλά η πολιτική της βούληση απονευρώνεται από τη στιγμή που οι πολίτες των κρατών-μελών της ΕΕ θα συνεχίσουν να μπορούν ελεύθερα να αναζητούν εργασία στο νησί, επωφελούμενοι των κοινοτικών ρυθμίσεων περί ελεύθερης μετακίνησης. Παράλληλα, είναι δεδομένο πως οι ψηφοφόροι τείνουν να προτιμούν τον έλεγχο και την ασφάλεια επί των ελευθεριών, που είτε δεν τις αξιοποιούν, είτε τις θεωρούν δεδομένες. Κι υπάρχουν σοβαροί λόγοι να υποθέτουμε πως στο εύθραυστο πολιτικό περιβάλλον που δημιουργεί η οικονομική ύφεση, ίσως να αρχίσουν να αντιμετωπίζουν την ΕΕ ως μέρος του προβλήματος της μετανάστευσης μάλλον, παρά της λύσης του.

Πρώτον, οι αξιωματούχοι της ΕΕ θα πρέπει να θυμούνται πως αυτό που υπεροπτικά και ελαφρά τη καρδία οι ίδιοι χαρακτηρίζουν «ελεύθερη μετακίνηση», σχεδόν όλοι οι άλλοι, συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαίων πολιτικών ηγητόρων, το αποκαλούν «μετανάστευση». Η μετανάστευση προκαλούσε ήδη κοινωνικές εντάσεις στην Ευρώπη πολύ πριν την ύφεση. Αλλά η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά το μεταναστευτικό ρεύμα που ακολούθησε την διεύρυνση της ΕΕ της περιόδου 2004-2007, που συνεχίζεται ως σήμερα. Του χρόνου, η Γερμανία και η Αυστρία θα κληθούν να άρουν τους περιορισμούς στη μετανάστευση από οκτώ νέα κράτη-μέλη της ΕΕ της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Ως το 2014, όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα κληθούν να κάνουν το ίδιο για τους πολίτες της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας.

Δεύτερον, μέσα στην επόμενη διετία, η Κομισιόν έχει σκοπό να δυσχεράνει τις προϋποθέσεις για χορήγηση πολιτικού ασύλου. Παράλληλα θα προτείνει υψηλότερες προδιαγραφές περίθαλψης-κράτησης και πρόσβασης στην αγορά εργασίας για όσους μετανάστες αναμένουν επί πολύ καιρό την ετυμηγορία της αίτησής τους. Σε αντίθεση όμως με τα περισσότερα άλλα ζητήματα, το κόστος φιλοξενίας των αιτούντων άσυλο είναι πολύ ευαίσθητο, ιδίως στις χώρες που αντιμετωπίζουν δημοσιονομική λιτότητα. Οι «Σουηδοί δημοκράτες» (SD) οφείλουν την εκλογική τους επιτυχία εν μέρει στην πλατιά διαδεδομένη δημόσια ανησυχία για την πρόσφατη γενναιόδωρη συμπεριφορά της χώρας σε χιλιάδες πρόσφυγες από το Ιράκ. Όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι οι προθέσεις της Κομισιόν τα κόστη που συνεπάγονται οι προτάσεις της κινδυνεύουν να διαβρώσουν ακόμα περισσότερο τη λαϊκή υποστήριξη προς την ΕΕ, ιδίως στο βαθμό που οι εθνικές κυβερνήσεις θα παρουσιάσουν αυτά τα μέτρα ως «επιταγή των Βρυξελλών».

Τρίτον, όπως ήδη κατέστησε σαφές η επίτροπος Ρέντινγκ αναφερόμενη στη γαλλική περίπτωση, η ΕΕ θέλει να εφαρμόζονται πιστότερα οι ντιρεκτίβες της σε όλα τα κράτη-μέλη, και δε θα διστάσει, εφόσον αυτό αποδειχθεί απαραίτητο, να παραπέμπει τα παράτυπα κράτη-μέλη στο ευρωπαϊκό δικαστήριο. Ο ζήλος της Ρέντινγκ είναι κατανοητός: για να είναι αποτελεσματικοί, οι κανόνες της ΕΕ θα πρέπει πράγματι να εφαρμόζονται ομοιόμορφα και στα 27 κράτη-μέλη. Από την άλλη, ίσως με τις πράξεις της να ανοίξει το «κουτί της Πανδώρας» της εθνικής δυσαρέσκειας –και μάλιστα στη χειρότερη δυνατή συγκυρία. Πολλά κράτη-μέλη της ΕΕ δυσανασχετούν ήδη, θεωρώντας τις οδηγίες της ΕΕ περί ελεύθερης μετακίνησης ως υπερβολικά ανεκτικές, ιδίως μετά από μια απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου που έκρινε πως η ελεύθερη διακίνηση σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις θα πρέπει να αφορά και μη-υπηκόους κρατών-μελών της Ένωσης! Αν η Ρέντινγκ τους θέσει νέα τελεσίγραφα, πολλές κυβερνήσεις μπορεί να μπουν στον πειρασμό να υποστηρίξουν την πρωτοβουλία της Ιταλίας να βυθίσει συνολικά την οδηγία, και να επιτρέψει έτσι στις εθνικές κυβερνήσεις να αρνιούνται τη χορήγηση μόνιμης διαμονής για λόγους οικονομικούς -ή ασφάλειας. Αν η Κομισιόν αρνηθεί να θέσει σε συζήτηση κάτι τέτοιο, θα ενίσχυε ευθέως τις ακροδεξιές και ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Από την άλλη, θεσμικά η ΕΕ δεν έχει πολλές εναλλακτικές επιλογές από το να αντισταθεί στις πιέσεις για συρρίκνωση του δικαιώματος ελεύθερης μετακίνησης ή να αντιδρά στη μη εφαρμογή του. Θεωρεί -πιθανότατα σωστά- πως αν αυτές οι ελευθερίες υπονομευτούν ή χαλαρώσουν τώρα, δεν πρόκειται να επανέρθουν σύντομα στο σημερινό τους επίπεδο από τις εθνικές κυβερνήσεις.

Καλώς ήρθατε λοιπόν στην ευρωπαϊκό πόλεμο για τη μετανάστευση και την ελεύθερη μετακίνηση. Οι αποσβολωμένοι Σουηδοί φιλελεύθεροι, ο ορμητικός Γάλλος πρόεδρος και η αγανακτισμένη επίτροπος δεν είναι παρά οι πρώτες αψιμαχίες του.

 

βλ.: http://ethnologic.blogspot.com/

Αντίθετη η κοινή γνώμη της Αυστρίας στην ελεύθερη μετακίνηση Αλβανών και Βοσνίων

Οι δύο φωτογραφίες που έκαναν το γύρο του κόσμου και προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στη Μουσουλμανική κοινότητα.

Σάλος στην Αλβανία, στα μαζικά μέσα ενημέρωσης και ειδικά στο μουσουλμανικό κόσμο, μετά από ξέφρενη αντιαλβανική προπαγάνδα που ξέσπασε στην Αυστρία.

Μετά την απόφαση των Υπουργών των Εξωτερικών της Ενωμένης Ευρώπης για την ελεύθερη μετακίνηση των Αλβανών στις χώρες sengen  και μετά από τις χαρές και τα πανηγύρια των Αλβανών για το γεγονός αυτό, ένα σκάνδαλο ήρθε να δει το φως της δημοσιότητας και να κάνει το γύρω του κόσμου.

Το Λαϊκό Κόμμα της Αυστρίας, με αρκετή επιρροή στην πολιτική ζωή της χώρας εκλαΐκευσε και δημοσίευσε ρατσιστικές και προσβλητικές συμφωνα με τους Αλβανούς φωτογραφίες, θίγοντας τους Αλβανούς και αποκαλύπτοντας ότι η ελεύθερη μετακίνηση των Αλβανών και Βοσνίων θα φέρει καταστροφικές συνέπειες στην Αυστρία.

Η πρώτη φωτογραφία απεικονίζει τις αυστριακές νεανίδες στη θάλασσα γυμνές, θέλοντας έτσι να δείξουν  την ελευθερία και την ανοιχτή πλευρά της ζωής τους, ενώ η δεύτερη δείχνει τις Αλβανίδες γυναίκες να πλένονται στη θάλασσα με τα ρούχα και τη μαντίλα στο κεφάλι, σύμβολο της ισλαμικής οπισθοδρομικότητας.

Το Λαϊκό Κόμμα στην Αυστρία, ακόμα, αποφάσισε να ζητήσει δημοψήφισμα  για την μετανάστευση κι αυτό το έκανε δημοσιεύοντας τις δύο αυτές φωτογραφίες για να αποδείξει, όπως τονίζουν, τον κίνδυνο από την μουσουλμανική αντίληψη  και την κλειστή συμπεριφορά των μουσουλμάνων ανδρών με τις γυναίκες.

Οι πρώτες δημοσκοπήσεις, μετά την πρωτοβουλία του Λαϊκού Κόμματος, δείχνουν ότι το 54% των Αυστριακών θα ψηφίσει υπέρ των δραστικών μέτρων προς τους μετανάστες και το 43% κατά.

Άμεση ήταν η αντίδραση από πλευρά των Αλβανών με πρωτοστάτη την Μουσουλμανική Κοινότητα κατηγορώντας τους μουσουλμανοφοβία. Έντονη διαμαρτυρία και τελεσίγραφο σε όλες τις ξένες διπλωματικές αρχές, που βρίσκονται στην Αλβανία, είναι το επόμενο βήμα της Μουσουλμανικής Κοινότητας.

βλ.:http://borioipirotis.blogspot.com/2010/11/blog-post_5996.html

...και ποιός τους αδικεί;

ΔΕΝ μετέδωσαν οι Άραβες τον ελληνικό πολιτισμό στην Δύση

Ο Αριστοτέλης στο Μον-Σαιν-Μισέλ Οι ελληνικές ρίζες της χριστιανικής ευρώπης Συγγραφείς:   Sylvain Gouguenheim Θέμα:  Ιστορία Αρχαίου Κόσμου Εκδότης: Ολκός Μετάφραση:  Φανή Μπούμπουλη -  Φανή Γαϊδατζή Σελίδες:  300 Ημ. Έκδοσης: 25/05/2009

Ο γάλλος συγγραφέας, καθηγητής της μεσαιωνικής ιστορίας, Συλβαίν Γκουγκενέμ αμφισβητεί την αντίληψη ότι η Δύση ανακάλυψε την ελληνική γλώσσα κατά τον Μεσαίωνα χάρη στις αραβικές μεταφράσεις. Αποδεικνύει ότι η Ευρώπη διατηρούσε πάντα επαφή με τον ελληνικό κόσμο. Το αββαείο του Μον-Σαιν-Μισέλ, ιδιαίτερα, αποτελούσε ένα δραστήριο κέντρο μετάφρασης των έργων του Αριστοτέλη ήδη από τον 12ο αιώνα, ενώ οι πρώτες μεταφράσεις των ευρωπαίων λογίων προηγήθηκαν αρκετές δεκαετίες των αραβικών, οι οποίες ήταν κυρίως έργο των χριστιανών Αράβων. Ακόμα και ο τομέας της ισλαμικής φιλοσοφίας (Αβικένας, Αβιρρόης) παρέμεινε εν μέρει ξένος προς το ελληνικό πνεύμα. Μέσα από τεκμηριωμένη έρευνα και μελέτη των πηγών, ο συγγραφέας επιχειρεί να αποδείξει ότι ο εξελληνισμός της χριστιανικής Ευρώπης ήταν πρώτα από όλα προϊόν της βούλησης των ίδιων των Ευρωπαίων. Αν ο όρος «ρίζες» έχει νόημα για τους πολιτισμούς, οι ρίζες του ευρωπαϊκού κόσμου είναι ελληνικές. Το έργο, που έγινε αντικείμενο εντονότατων συζητήσεων στη Γαλλία και στο εξωτερικό, παρουσιάζει, ως εκ τούτου, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

...
Πριν από μερικούς μήνες ο καθηγητής Μεσαιωνικής Ιστορίας στη Λυών Συλβαίν Γκουγκενέμ αμφισβήτησε, με επιχειρήματα, την γνωστή θέση ότι τα ελληνικά κείμενα έφθασαν στη Δύση αποκλειστικά μέσα από τις αραβικές μεταφράσεις. Οχι πως η συμβολή των Αράβων δεν ήταν σημαντική αλλά εξίσου σημαντική, μολονότι αγνοημένη, ήταν η απευθείας σχέση με τα ελληνικά κείμενα. Μια ελληνική γενεαλογία αποκαθίσταται λοιπόν με πειστικό τρόπο. Το βιβλίο του Γκουγκενέμ προκάλεσε μια τεράστια πολεμική, κυρίως πολιτικού χαρακτήρα. Θεωρήθηκε ρατσιστικό, αντιμουσουλμανικό, εξτρεμιστικό κτλ., ενώ ο ίδιος ο καθηγητής έγινε στόχος ποικίλων επιθέσεων. Το θέμα εξακολουθεί να είναι φλέγον και επίκαιρο, αν μάλιστα λάβουμε υπόψη μας ότι ο Μπαράκ Ομπάμα στον εξαιρετικό λόγο του στο Κάιρο αναφέρθηκε στο Ισλάμ ως τον πολιτισμό που έδωσε στην Ευρώπη τη γραφή και την τυπογραφία. Η συνέντευξη που ακολουθεί έγινε με e-mail. Ο Γκουγκενέμ μιλάει για τα ευρήματά του, για το Βυζάντιο ως συστατικό του ευρωπαϊκού πολιτισμού και για τις διαστάσεις της πολεμικής που προκαλεί το βιβλίο του.

- Ποιες είναι οι πολιτιστικές ρίζες της Ευρώπης;

«Ολα εξαρτώνται από το πώς ορίζουμε την Ευρώπη, ποια είναι τα σύνορά της, τα όριά της. Χώρες τόσο διαφορετικές όπως η Πορτογαλία και η Νορβηγία είναι ευρωπαϊκές... Δεν μπορούμε να περιορίσουμε την Ευρώπη σε αυτό που ονομάζουμε Δυτική Ευρώπη. Πιστεύω ότι οι πολιτιστικές ρίζες είναι ταυτόχρονα αυτό που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά αλλά και αυτό που κάθε γενιά διαλέγει από το παρελθόν. Οι πολιτιστικές ρίζες είναι η κληρονομιά των μεγάλων πολιτισμών του ευρωπαϊκού παρελθόντος, πρωτίστως της Ελλάδας και της Ρώμης. Είναι ακόμη στοιχεία που έρχονται από τους κόσμους των Κελτών, των γερμανικών φύλων (οι “βάρβαροι” του Μεσαίωνα), των Σλάβων. Αν θέλουμε να είμαστε πιο ακριβείς, είναι προφανές ότι οι ρίζες του δικαίου μας είναι κυρίως ρωμαϊκές (μολονότι υπάρχουν σε κάθε χώρα τοπικά δίκαια). Οι ρίζες του φιλοσοφικού και του μαθηματικού στοχασμού είναι ελληνικές. Η ευρωπαϊκή ζωγραφική και γλυπτική είναι σε μεγάλο βαθμό κληρονομιά της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας. Αλλά δεν είναι μόνο οι ρίζες. Κάθε εποχή φέρνει το δικό της νέο στοιχείο και κάθε πολιτισμός είναι φτιαγμένος από ένα κράμα ριζών, αναμνήσεων, παραδόσεων, καινοτομιών και αλλαγών».

- Το Βυζάντιο ανήκει στον ευρωπαϊκό πολιτισμό;

«Η ερώτηση δεν είναι απλή. Ας υποθέσουμε ότι λέμε “όχι”. Αλλά, αν το Βυζάντιο δεν ανήκει στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, σε ποιον πολιτισμό ανήκει; Στον αφρικανικό; Στον ασιαστικό; Βλέπουμε λοιπόν ότι θα ήταν παράλογο αν λέγαμε “όχι”. Οπως και με τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η καρδιά του Βυζαντίου είναι στην Ευρώπη, παρ΄ όλο που έχει εδάφη στη Βόρεια Αφρική ή στην Εγγύς Ανατολή. Το Βυζάντιο είναι πριν απ΄ όλα η συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, μια Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ελληνόφωνη με ανατολικές επιρροές. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διατήρησε την ελληνική κληρονομιά, έστω και αν έδειξε δυσπιστία προς τους φιλοσόφους και τους αρχαίους συγγραφείς επειδή ήταν ειδωλολάτρες. Αλλά τον 11ο αιώνα ανακαλύπτουν ξανά τον Αριστοτέλη και δεν έχουν ξεχάσει τον Ευκλείδη και τον Αρχιμήδη. Οταν έπαψαν να βλέπουν τους αρχαίους στοχαστές ως ειδωλολάτρες και τους είδαν ως τους κατόχους μιας κοσμικής γνώσης, τότε εμπνεύστηκαν περισσότερο από αυτούς.

Το Βυζάντιο ανέπτυξε έναν αυθεντικό πολιτισμό που είχε χιλιετή διάρκεια. Αυτός ο πολιτισμός ανήκει στην ιστορία της Ευρώπης: η Ελλάδα, η Νότια Ιταλία, ένα μέρος των Βαλκανίων ήταν μέρος αυτής της αυτοκρατορίας. Πολυάριθμες ήταν επίσης οι σχέσεις του βυζαντινού κόσμου με τη λατινική Ευρώπη, παρά τις συγκρούσεις και τη λεηλασία του 1204. Το Βυζάντιο ανήκει επίσης στην ιστορία της Εγγύς Ανατολής, αποτελώντας τη συνέχεια της Ελλάδας της Ασίας, δηλαδή της Εφέσου, της Αντιοχείας κτλ., και της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Δεν πρέπει λοιπόν να περιορίζουμε την Ευρώπη στο δυτικό τμήμα της. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, όπως και ο σλαβικός κόσμος ή ο σκανδιναβικός κόσμος, είναι ευρωπαϊκοί».

- Πώς εξηγείτε τη διαδεδομένη γνώμη,που είναι και πεποίθηση,ότι τα ελληνικά κείμενα έφθασαν στην Ευρώπη μέσα από αραβικές μεταφράσεις; 

«Είχαμε βεβαίως διάδοση μέσω αραβικών μεταφράσεων, ιδιαίτερα από την Ισπανία, που ήταν υπό μουσουλμανική κυριαρχία. Αλλά ξεχνάμε ότι υπήρχαν απευθείας δεσμοί με τον βυζαντινό κόσμο, με πολιτιστικά κέντρα όπως η Αντιόχεια, ή ότι υπήρχαν ελληνικές κοινότητες στη Σικελία ή στη Νότια Ιταλία. Υπήρξε μια εποχή που δεν μιλούσαν καθόλου ή μιλούσαν πολύ λίγο γι΄ αυτό που είχε συντελεσθεί στον αραβικό κόσμο. Ηταν λάθος. Τώρα είναι σαν να θέλουμε να έχουν όλα προέλθει από αυτόν. Κοιτάξτε τον λόγο του Ομπάμα στο Κάιρο, ο οποίος είπε ότι η Ευρώπη οφείλει στο Ισλάμ τη γραφή και την τυπογραφία (pens and printing), πράγμα που είναι λάθος. Στις ημέρες μας υπάρχουν πολιτικοί λόγοι που μας επιβάλλουν να αναφερόμαστε μόνο στον ρόλο των μουσουλμάνων λογίων. Αυτό αποτελεί μέρος των αντιπαραθέσεων στη Γαλλία για την αποικιοκρατία, τη μετανάστευση, την ιστορία της δουλείας ή για τις Σταυροφορίες. Η κυρίαρχη ιδέα είναι ότι ο αραβομουσουλμανικός κόσμος ήταν κατά τον Μεσαίωνα ανώτερος πολιτισμός και έχουμε χρέος προς αυτόν. Ξεχνούν- συνειδητά ή όχι, δεν ξέρω- τον ρόλο του Βυζαντίου, των χριστιανών Αράβων, των Σύρων. Ξεχνούν συχνά να πουν ότι οι Ευρωπαίοι αναζήτησαν την ελληνική επιστήμη, αγόρασαν χειρόγραφα, τα μετέφρασαν κτλ.».

- Υπάρχει συμβατότητα ανάμεσα στην ισλαμική φιλοσοφία και στην ελληνική;

«Ακόμη μια δύσκολη ερώτηση. Η ισλαμική φιλοσοφία διακρίνεται σε δύο κλάδους: το “καλάμ” και το “φαλασίφα”. Το “καλάμ” είναι ο θρησκευτικός σχολιασμός. Το “φαλασίφα”- αραβική λέξη που προέρχεται από τα ελληνικά- αντιστοιχεί με την ελληνική φιλοσοφία. Είναι προφανές ότι υπήρξαν Αραβες και Πέρσες που επηρεάστηκαν από την ελληνική φιλοσοφία, που γνώρισαν τα κείμενα του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη και επίσης των νεοπλατωνικών, του Πλωτίνου, του Πορφύριου. Αυτοί οι μουσουλμάνοι φιλόσοφοι σχολίασαν τους έλληνες συγγραφείς, ανέπτυξαν τη δική τους σκέψη με αυθεντικό τρόπο. Μια μεγάλη διαφορά, που ισχύει επίσης και για τους χριστιανούς θεολόγους, είναι ότι αυτοί οι συγγραφείς είναι πιστοί, μονοθεϊστές: η ιδέα ενός αιώνιου κόσμου, η απουσία της δημιουργίας από έναν μοναδικό Θεό, τους δημιουργούσε ένα μεγάλο πρόβλημα. Γι΄ αυτό προσέγγισαν πιο εύκολα τον Πλάτωνα και τον Πλωτίνο παρά τον Αριστοτέλη. Στον Μεσαίωνα η σημασία της θρησκείας είναι τεράστια, τόσο για τους μουσουλμάνους συγγραφείς όσο και για τους χριστιανούς, και αυτό δημιουργεί μια μεγάλη διαφορά σε σχέση με την ελληνική φιλοσοφία. Οι έλληνες στοχαστές της αρχαιότητας είχαν τη μυθολογία αλλά δεν είχαν ιερές γραφές, όπως οι χριστιανοί, ούτε το αχειροποίητο και αιώνιο βιβλίο όπως το Κοράνιο. Αυτό αλλάζει τις προοπτικές και τον στοχασμό για τη φύση του κόσμου ή του ανθρώπου».

- Ποιοι είναι οι δίαυλοι της ελληνοποίησης της Δυτικής Ευρώπης;

«Υπάρχουν πολλοί: στην ίδια την Ευρώπη διατήρησαν ή ανακάλυψαν κατά την πάροδο των ετών ελληνικά κείμενα που είχαν μεταφραστεί. Συνέβη επίσης, και αυτό είναι πιο σημαντικό, η ανακάλυψη ελληνικών κειμένων που δεν τα είχαν στη Δυτική Ευρώπη. Αυτό έγινε με ποικίλους τρόπους: μεταβαίνοντας επί τόπου στην Κωνσταντινούπολη ή στην Αντιόχεια και επιστρέφοντας με χειρόγραφα· μέσα από μεταφράσεις που είχαν γίνει από Σύρους και που κυκλοφορούσαν στον αραβικό κόσμο ως και την Ισπανία· μέσα από τα σχόλια που είχαν γίνει από μουσουλμάνους όπως ο Αβερρόης· μέσα από μεταφράσεις που είχαν γίνει από Λατίνους. Μεταξύ του 10ου και του 13ου αιώνα ο αριθμός των κειμένων που ανακαλύφθηκαν αυξήθηκε. Και έπειτα ήρθε το μεγάλο κύμα κειμένων που έφεραν οι Βυζαντινοί στο τέλος του 14ου και στις αρχές του 15ου αιώνα, λίγο πριν και λίγο μετά την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους. Ακριβώς αυτή τη στιγμή ο δυτικός κόσμος ανακαλύπτει κυρίως την ελληνική λογοτεχνία και το ελληνικό θέατρο. Πρέπει να θυμόμαστε τα ονόματα του Χρυσολωρά (πέθανε το 1400) και του Βησσαρίωνα (πέθανε το 1472)».

- Τελικά τι συνέβη στο όρος Σαιν-Μισέλ;

«Από τον 10ο αιώνα υπήρχε στο όρος Σαιν-Μισέλ ένα πολιτιστικό κέντρο που γίνεται ιδιαίτερα σημαντικό κατά τον 12ο αιώνα. Είναι πιθανόν- όχι σίγουρο- ότι ο Ιάκωβος της Βενετίας, ο μεταφραστής του Αριστοτέλη (Ενετός, που έζησε στην Κωνσταντινούπολη και που πέθανε γύρω στο 1150), το είχε επισκεφθεί. Εχουμε ένα χρονικό που κάνει λόγο για την παρουσία του εκεί και για τις μεταφράσεις του.

Το όρος Σαιν-Μισέλ διατήρησε μια δεκάδα χειρογράφων του έργου του Αριστοτέλη. Δύο πράγματα μπορεί να συνέβησαν: είτε οι μεταφράσεις έγιναν επί τόπου είτε εισήχθησαν πολύ νωρίς, περί τα μέσα του 12ου αιώνα. Βρίσκουμε αντίγραφα αυτών των χειρογράφων στη Βόρεια Ευρώπη, στη Βόρεια Γαλλία, στην Αγγλία, στη Ρηνανία. Πρόκειται για τηΛογική,για ταΦυσικάκαι για τα Μετά τα φυσικάτου Αριστοτέλη που για πρώτη φορά είχε μεταφράσει ο Ιάκωβος της Βενετίας στα λατινικά. Στο Τολέδο ο Γεράρδος της Κρεμόνας, που ήταν εξαιρετικός μεταφραστής, δεν είχε μεταφράσει το Μετά τα φυσικά.Στην πολιτιστική ιστορία της Ευρώπης το όρος ΣαινΜισέλ δεν είναι τόσο σημαντικό όσο το Τολέδο αλλά δεν είναι και περιφρονητέο. Πρέπει επίσης να αναφερθούμε σε όλα τα ενεργά πολιτιστικά κέντρα που υπήρχαν από το τέλος του 11ου αιώνα στη Βορειοδυτική Γαλλία και στην Αγγλία, όπως η Σαρτρ, η Οξφόρδη κ.ά.».

- Πώς εξηγείτε την πολεμική που προκάλεσε το βιβλίο σας;

«Οι πολέμιοί μου αρνούνται να μιλήσουν για χριστιανούς Αραβες, για Σύρους. Δεν τους αρέσει να λένε ότι η Ευρώπη του Μεσαίωνα ήταν χριστιανική, ότι έχουμε χριστιανικές ρίζες. Είναι μια στάση πολιτική και όχι επιστημονική. Από την άλλη πλευρά, έγραψα ένα βιβλίο που δεν κινείται αποκλειστικά στον δικό μου επιστημονικό χώρο. Εγώ είμαι ειδικός της μεσαιωνικής ιστορίας, ιδιαίτερα του χριστιανισμού και των στρατιωτικών ταγμάτων, γνωρίζω ελληνικά αλλά όχι αραβικά ή συριακά. Ηθελα να γράψω ένα βιβλίο για το μεγάλο κοινό, βασισμένο σε έργα ειδικών, και μάλιστα ειδικών για τους οποίους γίνεται ελάχιστος λόγος. Αυτό δεν άρεσε στους πολεμίους μου που δεν γράφουν για το μεγάλο κοινό. Και επειδή είχα πολύ ευνοϊκή υποδοχή από τον γαλλικό Τύπο, όπως από την εφημερίδαLe Μonde, οι πολέμιοί μου σκέφτηκαν ότι το βιβλίο μου θα είχε τεράστια επιτυχία. Και καθώς θεωρούν ότι το βιβλίο μου είναι “ρατσιστικό” ή εξτρεμιστικό, σκέφτηκαν ότι οι αναγνώστες μου θα γίνονταν “ρατσιστές”. Αλλά γνωρίζω τους αναγνώστες. Μου γράφουν και δεν είναι εξτρεμιστές. Λένε κυρίως ότι το βιβλίο μου αποκαθιστά την ισορροπία των πραγμάτων μεταξύ των διαφορετικών διαύλων ελληνοποίησης της Ευρώπης».

- Τι διαστάσεις έλαβε αυτή η πολεμική;

«Η πολεμική έλαβε απίστευτες διαστάσεις. Τρία κείμενα με υπογραφές διαμαρτυρίας- ένα στο CΝRS, το Εθνικό Κέντρο Ερευνών, ένα στη Σχολή μου στη Λυών, την Εcole Νormale Superieure, και ένα “διεθνές”, κείμενα γεμάτα μίσος και βία. Εγιναν επίσης δύο συνέδρια εναντίον μου (ένα στη Σορβόννη και ένα στη Λυών). Σε αυτά είτε δεν ήμουν προσκαλεσμένος είτε ήμουν μόνος εναντίον 20 άλλων... Κανένας που βρισκόταν κοντά στις θέσεις μου δεν είχε προσκληθεί. Οι μέθοδοι είναι ολοκληρωτικές και αντιστοιχούν στις πολιτικές ιδέες των αντιπάλων μου. Το συνέδριο που έγινε στη Λυών είχε οργανωθεί από έναν ειδικό του Μακιαβέλι, από έναν ειδικό της σύγχρονης αραβικής λογοτεχνίας και από έναν ειδικό της αποαποικιοποίησης της μαύρης Αφρικής. Αυτή η πολεμική συνεχίζεται και συναντώ παντού προβλήματα: π.χ., δεν μπορώ να εξασφαλίσω χρήματα για τους φοιτητές μου. Ψεύδονται λέγοντας ότι δεν γνωρίζω ελληνικά. Μα έχω κάνει έξι χρόνια και έχω κάποιες γνώσεις. Παραποίησαν αυτά που έχω γράψει για να τα παρουσιάσουν ως εξτρεμιστικά. Μου απέδωσαν τη θέση ότι οι Αραβες δεν είχαν ποτέ φιλοσοφία, πράγμα που δεν έχω πει ποτέ. Παρέπεμψαν στο βιβλίο μου επιλεκτικά ακρωτηριάζοντας τις θέσεις μου. Οι αντίπαλοί μου προβάλλουν βεβαίως και ακαδημαϊκά επιχειρήματα. Μερικά είναι ενδιαφέροντα και επιτρέπουν τη διόρθωση λαθών, άλλα είναι ψεύτικα και άχρηστα. Π.χ., επιτίθενται στο βιβλίο μου με το επιχείρημα των ελλείψεων, λες κι εγώ ήθελα να γράψω μια πλήρη ιστορία των επιστημών κατά τον Μεσαίωνα. Εγώ το μόνο που ήθελα να κάνω ήταν να αναδείξω την “ελληνική γενεαλογία” (filiére grecque). Είναι λοιπόν κακόπιστοι και η πολεμική τους είναι πριν απ΄ όλα πολιτική. Υπάρχει και κάτι άλλο: ζηλεύουν γιατί το βιβλίο πάει πολύ καλά εμπορικά, εν μέρει χάρη σε αυτούς»."Δυστυχία σε εκείνον που δεν έχει εχθρό, διότι εγώ τουλάχιστον θα είμαι εχθρός του" (Carl Schmitt)

Νέα ΄"πολιορκία" της Βιέννης από τους Τούρκους - Μένος γιατί τους θέλουν οι Αυστριακοί εκτός Ε.Ε. Νέα ΄"πολιορκία" της Βιέννης από τους Τούρκους - Μένος γιατί τους θέλουν οι Αυστριακοί εκτός Ε.Ε.

Νέα ΄"πολιορκία" της Βιέννης από τους Τούρκους - Μένος γιατί τους θέλουν οι Αυστριακοί εκτός Ε.Ε.

Τρίτη "πολιορκία" της Βιέννης από τους Τούρκους ξεκίνησε σήμερα με πρωτοφανούς βιαιότητας λεκτική επίθεση του Τούρκου πρεσβευτή στην Βιέννη κατά της Αυστρίας και των πολιτών της. Ο Καντρί Ετσβέντ Τετσάν θεωρεί τις αυστριακές Αρχές για «γκετοποίηση» των Τούρκων, επιτίθεται στην Αυστριακή υπουργό Εσωτερικών λέγοντας εμμέσως πλην σαφώς ότι έπρεπε να ανήκει στην ακροδεξιά και λέει ότι οι πολίτες της Αυστρίας ενδιαφέρονται για ξένους πολιτισμούς μόνο στις διακοπές τους. Ο Τούρκος πρεσβευτής κλήθηκε για εξηγήσεις στο αυστριακό ΥΠΕΞ. Mάλιστα κάλεσε τους διεθνείς οργανισμούς που εδρεύουν στη Βιέννη, όπως ΟΗΕ, ΟΠΕΚ και ΟΑΣΕ να εγκαταλείψουν τη χώρα, καθώς, όπως σημειώνει, υπάρχουν πολλές χώρες στον κόσμο στις οποίες οι ξένοι είναι ευπρόσδεκτοι. ..... ....... .........  http://www.defencenet.gr/defence/index.php?option=com_content&task=view&id=15382&Itemid=52

2,500-year anniversary of Battle of Marathon - 2500 χρόνια από την μάχη του Μαραθώνος και κανείς δεν το πήρε είδηση...

2,500-year anniversary of Battle of Marathon

The 2,500th anniversary of the Battle of Marathon will be commemorated with a number of events to take place at the archaeological site of Delphi, in south-central Greece, on July 2-4 within the framework of the annual European Cultural Centre of Delphi.
The events include a symposium entitled “Marathon: The Day After”, the screening of a movie-documentary entitled “2,500 years since the Battle of Marathon”, directed by Maria Hatzimichali-Papaliou as well as an exhibition of paintings and sculptures entitled “Marathon: Eight Greek artists on Marathon”.
Additionally, the National Theatre of Northern Greece will stage Aristophanes’ comedy “Acharnians”.
“Generations of people worldwide live and will continue to live with the ‘myth of Marathon’ and it is very important for everybody to learn the true story of Marathon,” Administration Council of the European Cultural Centre of Delphi President and University of Europe President Helene Ahrweiler said.
The events will be held under the aegis of the president of the Hellenic Republic and the ministry of culture and tourism.
Caption: The archaelogical site of the Battle of Marathon tomb
(source: ana-mpa)
http://greece.greekreporter.com/2010/06/24/2500-year-anniversary-of-battle-of-marathon/

σχόλιον:  Κάποιο ανάλογο ιστορικό γεγονός στην επέτειό του για τους αποκαλούμενους π.χ.Τούρκους, Fyromians κ.λπ. θα σήμαινε τριήμερους πανεθνικούς εορτασμούς  και διεθνή προβολή.  Εμείς είμαστε υπέρ Άνω φαίνεται! Ε ρε, ρεεε!

Τα θρησκευτικά σύμβολα και τα «ατομικά δικαιώματα»

του Δρ. Κωνσταντίνου Γρίβα*
H πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου να διατάξει την αποκαθήλωση των θρησκευτικών συμβόλων από τα σχολεία προκάλεσε σειρά άγριων πανηγυρισμών από μια πολυπληθή ομάδα Ελλήνων διανοουμένων. Αυτό όμως που τείνουν να παραβλέπουν οι πολέμαρχοι της «εκκοσμίκευσης», ή απλά το αγνοούν, είναι ότι οι ιστορικές ρίζες του γεωπολιτισμικού μηχανισμού που γέννησε την έννοια των «ανθρωπίνων» δικαιωμάτων, πάνω σε μια γκροτέσκα εκδοχή των οποίων βασίζεται και όλη αυτή η προσπάθεια εξαναγκαστικής και αντιλαϊκής αποχριστιανοποίησης της Ευρώπης, εντοπίζονται σε ένα σκληροπυρηνικό και φανατικό χριστιανισμό.
Συγκεκριμένα, τα ιεροποιημένα, «ατομικά δικαιώματα», όπως γίνονται αντιληπτά στη Δύση, είναι προϊόν του δυτικού ατομοκεκτρικού πολιτισμού, ο οποίος με τη σειρά του αποτελεί εν πολλοίς προϊόν του προτεσταντισμού. Ο προτεσταντισμός, δηλαδή η βορειοευρωπαϊκή εκδοχή του χριστιανισμού, γεννήθηκε ως αντίδραση στην παπική απολυταρχία και, κατά συνέπεια, κινήθηκε ακριβώς προς το αντίθετο άκρο. Δηλαδή, στον υπερτονισμό του ατόμου και την αποδόμηση της κοινωνικής – εκκλησιαστικής λειτουργίας της θρησκείας. Στον προτεσταντισμό κάθε άνθρωπος έγινε πάπας του εαυτού του, για να το πούμε με απλά λόγια. Για να λειτουργήσει, λοιπόν, αυτός ο ατομοκεντρικός χριστιανισμός χρειαζόταν απόλυτη και απεριόριστη εξασφάλιση των ατομικών διαδικασιών που επέτρεπαν την επαφή με το θείο και τη μελέτη και γνώση των ιερών κειμένων. Έτσι, γεννήθηκε αυτή η ιεροποιημένη και ουσιαστικά ανορθολογική έννοια των «ατομικών» δικαιωμάτων, τα οποία ενίοτε λαμβάνουν υπόσταση εις βάρος των συλλογικών δικαιωμάτων, και αποτελεί ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της Δύσης. Η δε «ανεξιθρησκία», όπως την αντιλαμβάνονται οι Δυτικοί και προσπαθούν να την επιβάλλουν και στον υπόλοιπο κόσμο, δηλαδή η προσωπική θρησκευτική αναζήτηση χωρίς παρεμβάσεις και παρεμβολές από την κοινωνία και τις κρατικές δομές, είναι ο σκληρός πυρήνας του βορειοευρωπαϊκού προτεσταντισμού. Παρεμπιπτόντως, και ο καπιταλισμός και μάλιστα οι πιο ακραίες, επιθετικές, ανάλγητες, «φιλελεύθερες» εκδοχές του, είναι επίσης προϊόν της ίδιας πολιτισμικής μήτρας.
Βέβαια, κάποιος μπορεί να υποστηρίξει ότι, στα χρόνια που πέρασαν, αυτή η δυναμική αυτονομήθηκε και έδωσε τη σημερινή εκδοχή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της εκκοσμικευμένης κοινωνίας και κατά συνέπεια δεν υπάρχει κανένας λόγος να ασχολούμαστε με το ποιες είναι οι ιστορικές της ρίζες. Όμως και σε αυτό το επιχείρημα υπάρχει αντίλογος. Καταρχάς, δεν είναι δυνατόν να ξεφορτωθούμε τις ρίζες μας. Οι πολιτισμικές αξίες δεν αποτελούν προϊόν ιστορικής παρθενογένεσης και, όταν τις εξετάζεις σαν τέτοιες, τότε απλά δεν μελετάς την ουσία τους. Η μελέτη τους, με άλλα λόγια, είναι λανθασμένη. Όταν, λοιπόν, η σημερινή έννοια των ατομικών δικαιωμάτων και γενικότερα του ατομοκεντρικού «φιλελεύθερου» πολιτισμού έχει οικοδομηθεί όχι πάνω στον Ορθό Λόγο, αλλά στο θρησκευτικό φανατισμό, είναι φυσικό και επόμενο να είναι και αυτή «μολυσμένη» από ανορθολογικά, θρησκευτικού τύπου, κριτήρια, αξίες και αρχές, ανεξαρτήτως με τι προσωπείο θέλει να εμφανίζεται στην κοινωνία. Και θα πρέπει, κάποια στιγμή, να κατανοήσουμε ότι και ο σημερινός φονταμενταλιστικός αντιχριστιανισμός που τείνει να κυριαρχήσει και στην ελληνική διανόηση έχει έντονα θρησκευτικά – ανορθολογικά στοιχεία και δεν αποτελεί την επιτομή του ορθολογισμού.

Οι πολιτισμικές αξίες δεν αποτελούν προϊόν ιστορικής παρθενογένεσης και, όταν τις εξετάζεις  σαν τέτοιες, τότε  απλά δεν μελετάς  την ουσία τους

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι αυτή η θρησκειοποιημένη λατρεία της «ανεξιθρησκίας», των ατομικών δικαιωμάτων και η γενικότερη φιλοσοφία της επιθετικής εκκοσμίκευσης της κοινωνίας, φαίνεται να αποτελεί συνιστώσα ενός ενιαίου και αδιαίρετου διαλεκτικού μεγέθους, μέσα στο οποίο συλλειτουργεί και αλληλοϋποστηρίζεται με τον ακραίο φονταμενταλισμό μιας πρωτόγονης και μισαλλόδοξης εκδοχής του χριστιανισμού, κάτι που φαίνεται ξεκάθαρα στην αμερικανική κοινωνία. Με άλλα λόγια, είτε συγκρούονται είτε απλώς συνυπάρχουν, ο ακραίος θρησκευτικός φονταμενταλισμός μαζί με την επιθετική εκκοσμίκευση και την άρνηση των συμβόλων της συλλογικής θρησκευτικής ταυτότητας, στο όνομα των δικαιωμάτων του ενός, είναι ένα ενιαίο πολιτισμικό «πακέτο» που έρχεται από τη «βαθιά» Δύση και προσπαθεί να προωθήσει τις αξίες και τις θέσεις της και εντέλει να επιβάλλει τη γεωπολιτική της ταυτότητα στον υπόλοιπο κόσμο.
Όσοι, λοιπόν, ντόπιοι διανοούμενοι «παπαγαλίζουν» τα τσιτάτα που μας έρχονται από τη Δύση αναφορικά με τα «ανθρώπινα δικαιώματα» και την «ανεξιθρησκία», θα πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι κατά βάθος είναι πιθανόν να προωθούν και αυτοί μια θρησκεία και για την ακρίβεια έναν ακραίο, αφελή, μισαλλόδοξο χριστιανισμό εν παραλλήλω με την «κοσμική», «ανεξίθρησκη» απόφυσή του.
*Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι ειδικός σε θέματα Γεωπολιτικής Ανάλυσης και Πολεμικής Τεχνολογίας. Διδάσκει στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο.
Αναδημοσίευσις από τα "Επίκαιρα".

Η Συνθήκη του Σεν Ζερμαίν-αν-Λεϊέ του 1919 και η Επίσημη ονομασία των Σκοπίων

Η Συνθήκη του Σεν Ζερμαίν-αν-Λεϊέ του 1919 και η Επίσημη ονομασία των Σκοπίων
Ευρωπαϊκή Ένωση: Δυο Μέτρα και δύο Σταθμά στο Θέμα της Ονομασίας
 

By Marcus A. Templar

Στο Δίκαιο των Επιχειρήσεων, ο κανόνας nemo dat quod non habet σημαίνει πως κανείς δεν μπορεί να δώσει αυτό που δεν έχει. Ο κανόνας αυτός ισχύει όταν ένας πωλητής προσπαθεί να πείσει κάποιον ότι έχει δικαιώματα σε περιουσία  που ο πωλητής στην πραγματικότητα δεν έχει.  Η αρχή αυτή χρειάζεται ιδιαίτερη εξέταση. Ο κανόνας περί κλοπιμαίων ισχύει ακόμη  και όταν ο καλόπιστος αγοραστής δεν γνωρίζει ότι ο πωλητής δεν έχει δικαίωμα να διεκδικήσει την συναλλαγή. Έτσι, εφόσον τα εμπορεύματα έχουν κλαπεί, ο αγοραστής δεν γίνεται ιδιοκτήτης, ακόμη και αν δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η περιουσία έχει κλαπεί. Επομένως το πρόσωπο που δεν είναι ο ιδιοκτήτης του εμπορεύματος ή της περιουσίας και που κατά συνέπεια είναι ένας κλέφτης, δεν μπορεί να μεταφέρει τα κλοπιμαία σε άλλο πρόσωπο εκτός αν έχει την άδεια από τον πραγματικό ιδιοκτήτη. Το ίδιο ισχύει και στο Διεθνές Δίκαιο.

Η νομική υπόσταση κάθε χώρας αναγνωρίζεται ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου.  Στην περίπτωση της διαφωνίας στο θέμα του ονόματος μεταξύ Σκοπίων και η Ελλάδας, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δέχτηκε, επειδή η Ελλάδα διαμαρτυρήθηκε ότι το όνομα Μακεδονία, τα παράγωγά του, και οτιδήποτε έχει να κάνει μ’ αυτό – από ιστορικής, κοινωνικής, ακόμα και πνευματικής πλευράς-ανήκουν στην Ελλάδα κληρονομικά, ότι τα Σκόπια δεν μπορούν να φέρουν το ίδιο όνομα χωρίς την άδεια του ιδιοκτήτη του ονόματος. Δεδομένου ότι ο ιδιοκτήτης δεν επιτρέπει σε καμία άλλη χώρα να μεταχειριστεί το όνομα, τα Σκόπια έπρεπε να βρουν άλλο όνομα και παράγωγά του για τη χώρα τους. Θεωρώντας τα κράτη νομικά πρόσωπα «κατά πλάσμα δικαίου» τα προαναφερθέντα μπορούν να εφαρμοστούν σε σχέσεις μεταξύ τους. Το το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, εφ’ όσον η Ελλάδα επέμενε, συμφώνησε στην έκδοση ψηφισμάτων που αποτελούν νομικά έγγραφα.

Το Ψήφισμα 817/93 προτρέπει τα μέρη να συνεχίσουν να συνεργάζονται για να καταλήξουν...
η συνέχεια:  http://www.antibaro.gr/node/1287

Η πολύ-πολιτισμικότητα οδηγεί στην κοινωνική απάθεια

Ιδιωτεία, απαξίωση και μηδενισμός, κονωνική αδιαφορία και εθνική αποδόμηση είναι τα χαρακτηριστικά τα οποία μετά από σταθερές προσπάθειες με συνέπεια από άτομα σε θέσεις "κλειδιά" και εξουσία, εδραιώθηκαν και κυριάρχησαν στους περισσότερους Έλληνες.
Άιντε να δώ το μέλλον του Ελληνισμού, υπαρκτού και ιδεολογικού..!
 Ακολουθεί σύντομη αναφορά σε ενδιαφέροντα αμερικανικά ευρήματα με αφορμή την άνωθεν παρατήρηση, χωρίς η πολυ-πολιτισμικότης να θεωρείται το μοναδικό μέσο και αιτία... (βλ. παιδεία, Μ.Μ.Ε. κ.ά.)
Η πολύ-πολιτισμικότητα οδηγεί στην κοινωνική απάθεια

(η κοινωνική απάθεια βεβαίως είναι χρήσιμη και συνεπώς επιθυμητή για κάποιους…τους οποίους καλείται να τους προσδιορίσει και να τους αναγνωρίσει αυτούς και τους υπηρέτες τους ο αναγνώστης)

Έρευνα στις ΗΠΑ (εθνολογικού και κοινωνιολογικού χαρακτήρα, της οποίας τα ευρήματα μας ενδιαφέρουν και είναι χρήσιμα στην αναφορά μας) φαίνεται να αλλάζει την αντίληψη για τις επιλογές συγκεκριμένων πολιτικών και όχι μόνο ομάδων ή/και κυρίαρχων ιδεολογιών στον δυτικό κόσμο πρωτίστως (βλ. παγκοσμιοποιητές, μονομορφοποιητές, ομογενοποιητές, από την μία η «προοδευτική» κοσμοπολίτικη αριστερά και  από την άλλη η «προοδευτική» νεοφιλελεύθερη δεξιά, των οποίων οι απόψεις και οι στόχοι βλέπουμε να συγκλίνουν κα πολλές φορές ουσιαστικά να ταυτίζονται..!) όπως και την αντίληψη για τον ρόλο και την σημασία καπιταλισμού  και καταναλωτισμού, τα  οποία δεν ακυρώνονται βεβαίως, αλλά αλλάζει ο συντελεστής βαρύτητάς τους, καθότι προσθέτει ακόμα έναν παράγοντα μεγάλης βαρύτητας, αφήνοντας πίσω ως ξεπερασμένη πλέον και κοινότυπη την άποψη ότι ο καπιταλισμός και ιδιαίτερα μία από τις εκφάνσεις του, ο καταναλωτισμός σε συνδυασμό με την υπερβολική, ενθουσιώδη και επιπόλαια χρήση της τεχνολογίας (τεχνολαγνεία ή/ τεχνολατρεία) οδηγούν στην πολιτική απάθεια και στην αυξανόμενη απομόνωση των ανθρώπων (η κατάληξη; ο άνθρωπος απλά άτομο μόνο, αδιάφορο και απαθές, δίχως προσωπικές σχέσεις και δεσμούς, μόνον χρήσεις).

Τα ουσιαστικά, λοιπόν αίτια της απομάκρυνσης και απομόνωσης του  ανθρώπου, από την όποια σχέση, ομάδα, κοινότητα, κοινωνία, έθνος που παρατηρείται κυρίως στις βιομηχανικές και μεταβιομηχανικές κοινωνίες των υπηρεσιών, εντοπίζονται αλλού, (πέρα από τον καταναλωτισμό και την τεχνολατρεία, που θα πρέπει μάλλον να θεωρούνται συμπτώματα και όχι αιτίες) πού;
 -- στην αύξηση της εθνικής και πολιτισμικής ποικιλομορφίας που προκαλεί η μετανάστευση και η συνεπαγομένη από αυτήν  ιδιότυπη, επιβαλλόμενη ουσιαστικώς συγκατοίκηση διαφόρων ανθρώπων, ξένων ή και ενάντιων, πολέμιων μεταξύ τους, στον ίδιο χώρο.
Σύμφωνα με αυτή την έρευνα, όσο μεγαλύτερη είναι η ποικιλομορφία των κατοίκων σε μία περιοχή, τόσο μικρότερος είναι ο αριθμός των ατόμων -που ψηφίζουν, -που προσφέρονται για εθελοντική εργασία, -που συνεισφέρουν σε φιλανθρωπικές ενέργειες και -που συμμετέχουν σε κοινοτικές δραστηριότητες. Επίσης, η ποικιλομορφία οδηγεί και σε υπονόμευση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους γείτονές τους. Έτσι στις γειτονιές που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ποικιλομορφία, οι γείτονες εμπιστεύονται ο ένας τον άλλο κατά 50% λιγότερο σε σχέση με πιο ομοιογενείς γειτονιές. Ακριβώς το αντίθετο δηλαδή φαίνεται να συμβαίνει όπου υπάρχει κάτι παραπάνω από συγκατοίκηση, όπου υπάρχει  ομοιογένεια ή συγγένεια, (εθνική, θρησκευτική, πολιτισμική) όπου  ο όρος κοινότητα δείχνει να έχει νόημα ουσιαστικό.
Η έρευνα επιβεβαιώνει την θέση ό,τι λειτουργική κοινωνία μπορεί να υπάρξει μόνον υπό την αίσθηση στέρεου κοινού συστατικού, άμεσα και ουσιαστικά αναγνωρίσιμου και αποδεκτού από τα μέλη.

---

Υπεύθυνος για την έρευνα είναι ο καθηγητής πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου του Harvard, Robert Patnam. Η μελέτη διήρκεσε 4 έτη, είχε ως δείγμα 30.000 άτομα από όλη την Αμερική και μόλις προσφάτως δημοσιεύθηκε ολόκληρη η μελέτη στην επιστημονική επιθεώρηση Scandinavian Political Studies.
Ο Patnam είναι γνωστός για τις έρευνες σχετικά με το «κοινωνικό κεφάλαιο»:
Ο όρος αυτός αναφέρεται στα κοινωνικά δίκτυα -από δίκτυα φίλων μέχρι ενώσεις γειτόνων- που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτική ευημερία. Όταν το λεγόμενο κοινωνικό κεφάλαιο είναι υψηλό, νοούνται  κοινότητες και τα μέλη αυτών ευημερούν. Οι γειτονιές είναι πιο ασφαλείς,...
η συνέχεια:
http://diskosgeorg.webs.com/

ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

1 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010: ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα 1 Μαρτίου, σε κεντρικό ξενοδοχείο των Αθηνών, το συνέδριο του ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α με θέμα "Συλλογική ασφάλεια στην Ευρώπη και ελληνικές προτεραιότητες". Παρουσία ενός υψηλού επιπέδου ακροατηρίου (διπλωμάτες, διεθνολόγοι, ανώτατοι και ανώτεροι αξιωματικοί,  πρόεδροι φορέων κτλ), οι δημοσιογράφοι Νίκος Χιδίρογλου και Κύρα Αδάμ, καθώς και οι πανεπιστημιακοί Γρηγόρης Τζανέτος και Βασίλης Γραμματίκας προέβησαν σε καίριες επισημάνσεις και διαπιστώσεις για το σήμερα και το αύριο της ευρωπαικής ασφάλειας.
Στον χαιρετισμό του, ο πρόεδρος του ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α. Σταύρος Καρκαλέτσης αναφέρθηκε στην στοχοθεσία του Ιδρύματος, που θα εστιάσει σε επίκαιρα θέματα υψηλής στρατηγικής, όπως την υπό συζήτηση νέα αρχιτεκτονική για την ευρωπαική ασφάλεια, τις ασύμμετρες απειλές και τη λαθρομετανάστευση,τη διαμόρφωση μιας νέας αντίληψης στην χώρα μας για αυτές τις θεματικές." Στην Ευρώπη διεξάγεται εποικοδομητικός δημόσιος διάλογος για τέτοια ζητήματα'', τόνισε ο πρόεδρος του ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α., την ώρα που στην χώρα μας δεν ασχολείται κανείς. "Το ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α. θα συμβάλλει στην εμβάθυνση και διεύρυνση του διαλόγου για αυτά τα ζητήματα, που σήμερα είναι υποβαθμισμένα στον δημόσιο διάλογο στην Ελλάδα".

Ο δημοσιογράφος Νίκος Χιδίρογλου επεσήμανε μεταξύ άλλων τις παθογένειες των ελληνικών πολιτικών ελίτ και την "διαφήμιση" ως επιτυχιών μεγάλων κατ΄ουσίαν αποτυχιών της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και τόνισε πως η ευρωπαική ασφάλεια θα παραμένει ζητούμενο όσο το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θα θέλουν να κρατήσουν υπό τον έλεγχό τους τις σχετικές πολιτικές.
Στα σοβαρά ελλείμματα της Ελλάδας ως προς την συλλογική ασφάλεια αλλά και τα δικά της εθνικά συμφέροντα, αναφέρθηκε η δημοσιογράφος Κύρα Αδάμ, στηλιτεύοντας την έλλειψη σχετικής στρατηγικής. "Η Ευρώπη...
η συνέχεια:
http://www.elkeda.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=115:1-2009-&catid=40:2010-01-11-14-57-44&Itemid=90